Δικαιώματα Επιβατών

Αεροπορικές Εταιρείες

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Φεβρουαρίου 2004 για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91

TΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 80 παράγραφος 2, την πρόταση της Επιτροπής(1), τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Αφού ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(3), έχοντας υπόψη το κοινό σχέδιο που εγκρίθηκε από την επιτροπή συνδιαλλαγής την 1η Δεκεμβρίου 2003,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η ανάληψη δράσης από την Κοινότητα στο πεδίο των αερομεταφορών θα πρέπει να αποβλέπει, μεταξύ άλλων, στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του επιβατικού κοινού. Θα πρέπει εξάλλου να ληφθούν πλήρως υπόψη οι απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών.

(2) Η άρνηση επιβίβασης και οι ματαιώσεις πτήσεων ή οι μεγάλες καθυστερήσεις προκαλούν σοβαρή αναστάτωση και ταλαιπωρία στους επιβάτες.

(3) Παρά το γεγονός ότι ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 295/91 του Συμβουλίου, της 4ης Φεβρουαρίου 1991, για τη θέσπιση κοινών κανόνων σχετικών με ένα σύστημα αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης κατά τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές(4) διαμόρφωσε τις βασικές προϋποθέσεις προστασίας των επιβατών, ο αριθμός επιβατών στους οποίους παρά τη θέλησή τους δεν επιτρέπεται να επιβιβασθούν παραμένει πολύ υψηλός, όπως και ο αριθμός των επιβατών που θίγονται από ματαιώσεις χωρίς προειδοποίηση και μεγάλες καθυστερήσεις.

(4) Η Κοινότητα θα πρέπει συνεπώς να ανυψώσει το επίπεδο προστασίας που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός, για να ενισχυθούν τα δικαιώματα των επιβατών αφενός, και για να εξασφαλισθεί ότι οι αερομεταφορείς δρουν υπό εναρμονισμένους όρους μέσα σε μια ελευθερωμένη αγορά, αφετέρου.

(5) Καθόσον εξασθενεί η διάκριση μεταξύ τακτικών και έκτακτων αεροπορικών δρομολογίων, η προστασία των επιβατών θα πρέπει να ισχύει όχι μόνον για τις τακτικές πτήσεις αλλά και για τις έκτακτες, περιλαμβανομένων και εκείνων που αποτελούν μέρος οργανωμένων ταξιδιών.

(6) Η προστασία που παρέχεται στους επιβάτες που αναχωρούν από αερολιμένα κράτους μέλους θα πρέπει να επεκταθεί στους αναχωρούντες από αερολιμένα τρίτης χώρας προς αερολιμένα κράτους μέλους, εφόσον η πτήση εκτελείται από κοινοτικό αερομεταφορέα.

(7) Προκειμένου να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, οι υποχρεώσεις που επιβάλλει θα πρέπει να βαρύνουν τον αερομεταφορέα που εκτελεί ή σκοπεύει να εκτελέσει πτήση, είτε με δικά του αεροσκάφη είτε με αεροσκάφη ναυλωμένα με ή χωρίς πλήρωμα είτε με οποιαδήποτε άλλη μορφή.

(8) Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να περιορίζει το δικαίωμα του πραγματικού αερομεταφορέα να ζητεί αποζημίωση από οποιονδήποτε, ακόμη και τρίτο, σύμφωνα με την εφαρμοστέα νομοθεσία.

(9) Για να μειωθεί ο αριθμός των επιβατών στους οποίους δεν επιτρέπεται η επιβίβαση παρά τη θέλησή τους θα πρέπει να απαιτηθεί από τους αερομεταφορείς να αναζητούν επιβάτες που θα παραχωρούν οικειοθελώς τις θέσεις τους, έναντι κάποιου οφέλους, αντί να εφαρμόζουν την άρνηση επιβίβασης στους επιβάτες, και να αποζημιώνουν πλήρως εκείνους στους οποίους δεν επιτρέπουν τελικά την επιβίβαση.

(10) Οι επιβάτες στους οποίους επιβάλλεται παρά τη θέλησή τους άρνηση επιβίβασης θα πρέπει να είναι σε θέση είτε να ματαιώνουν την πτήση τους, με επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου τους, είτε να την συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες, θα πρέπει δε να απολαύουν κατάλληλης φροντίδας κατά την αναμονή τους για επόμενη πτήση.

(11) Οι εθελοντές επιβάτες θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να ματαιώνουν την πτήση τους, με επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου τους, ή να την συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες, όταν αντιμετωπίζουν δυσχέρειες στο ταξίδι τους παρεμφερείς με εκείνες των επιβατών που υπόκεινται σε άρνηση επιβίβασης παρά τη θέλησή τους.

(12) Θα πρέπει επίσης να μειωθεί η ταλαιπωρία και η αναστάτωση των επιβατών που προκαλείται από την ματαίωση πτήσεων. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να απαιτηθεί από τους αερομεταφορείς να ενημερώνουν τους επιβάτες για τη ματαίωση πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και επιπλέον να τους προσφέρουν μια εύλογη μεταφορά με άλλη πτήση, ώστε οι επιβάτες να μπορούν να προβούν σε άλλες διευθετήσεις. Διαφορετικά οι αερομεταφορείς θα πρέπει να αποζημιώνουν τους επιβάτες, εξαιρουμένων των έκτακτων περιστάσεων ματαίωσης που δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.

(13) Οι επιβάτες των ματαιωμένων πτήσεων θα πρέπει να είναι σε θέση είτε να τους επιστρέφεται το αντίτιμο του εισιτηρίου τους είτε να μεταφέρονται με άλλη πτήση υπό ικανοποιητικές συνθήκες και θα πρέπει να δέχονται κατάλληλη φροντίδα κατά την αναμονή τους για επόμενη πτήση.

(14) Όπως και δυνάμει της σύμβασης του Μόντρεαλ, οι υποχρεώσεις των πραγματικών αερομεταφορέων θα πρέπει να περιορίζονται ή και να μην ισχύουν όταν ένα συμβάν έχει προκληθεί από έκτακτες περιστάσεις οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα. Τέτοιες περιστάσεις μπορούν ειδικότερα να προκύψουν σε περιπτώσεις πολιτικής αστάθειας, καιρικών συνθηκών που δεν επιτρέπουν την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης πτήσης, κινδύνων για την ασφάλεια των επιβατών, απροσδόκητων ελλείψεων στην ασφάλεια της πτήσης και απεργιών που επηρεάζουν τη λειτουργία του πραγματικού αερομεταφορέα.

(15) Θα πρέπει να θεωρείται ότι υπάρχουν έκτακτες περιστάσεις εάν μια απόφαση διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας σε σχέση με συγκεκριμένο αεροσκάφος σε συγκεκριμένη ημέρα έχει ως αποτέλεσμα μακρά καθυστέρηση, ολονύκτια καθυστέρηση ή ματαίωση μιας ή περισσότερων πτήσεων του εν λόγω αεροσκάφους ακόμη και αν ο συγκεκριμένος αερομεταφορέας είχε λάβει όλα τα εύλογα μέτρα για να αποφύγει τις καθυστερήσεις ή τις ματαιώσεις.

(16) Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις όπου ένα οργανωμένο ταξίδι ματαιώνεται για λόγους άλλους από τη ματαίωση της πτήσης.

(17) Θα πρέπει να παρέχεται επαρκής φροντίδα σε επιβάτες των οποίων οι πτήσεις παρουσιάζουν συγκεκριμένη καθυστέρηση, οι ίδιοι, δε, θα πρέπει να είναι σε θέση να ματαιώνουν την πτήση τους και να τους επιστρέφεται το αντίτιμο του εισιτηρίου ή να τη συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες.

(18) Η φροντίδα των επιβατών που περιμένουν εναλλακτική ή καθυστερημένη πτήση μπορεί να περιορίζεται ή και να μην παρέχεται καθόλου αν η παροχή της θα προξενούσε ακόμη μεγαλύτερη καθυστέρηση.

(19) Οι πραγματικοί αερομεταφορείς θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες των προσώπων μειωμένης κινητικότητας και των συνοδών τους.

(20) Οι επιβάτες θα πρέπει να ενημερώνονται πλήρως για τα δικαιώματά τους σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης, ώστε να μπορούν να τα ασκούν πραγματικά.

(21) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κανόνες επιβολής κυρώσεων για την παράβαση του παρόντος κανονισμού και να εξασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις αυτές πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(22) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίσουν και να εποπτεύουν τη γενική συμμόρφωση των αερομεταφορέων τους με τον παρόντα κανονισμό και να ορίσουν κατάλληλο φορέα για την άσκηση των εκτελεστικών καθηκόντων. Η εποπτεία δεν θα πρέπει να επηρεάζει τα δικαιώματα επιβατών και αερομεταφορέων να προσφεύγουν στα δικαστήρια σύμφωνα με τις διαδικασίες του εθνικού δικαίου.

(23) Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να εξετάσει ιδίως τη σκοπιμότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του σε όλους τους επιβάτες που έχουν σύμβαση με ταξιδιωτικό πράκτορα ή κοινοτικό αερομεταφορέα και οι οποίοι αναχωρούν από αερολιμένα τρίτης χώρας για αερολιμένα κράτους μέλους.

(24) Με κοινή δήλωση των υπουργών Εξωτερικών του Βασιλείου της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο χωρών στις 2 Δεκεμβρίου 1987 στο Λονδίνο ρυθμίσεις για περισσότερη συνεργασία στο θέμα της χρησιμοποίησης του αερολιμένα του Γιβραλτάρ, οι οποίες όμως δεν έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή.

(25) Ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 295/91 θα πρέπει συνεπώς να καταργηθεί,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Αντικείμενο

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει, υπό τους ακόλουθους προσδιοριζόμενους όρους, τα ελάχιστα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση:

α) άρνησης επιβίβασης παρά τη θέλησή τους·

β) ματαίωσης της πτήσης τους·

γ) καθυστέρησης της πτήσης τους.

2. Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού στον αερολιμένα του Γιβραλτάρ ουδόλως θίγει τις αντίστοιχες νομικές θέσεις του Βασιλείου της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά την αμφισβήτηση ως προς την κυριαρχία επί του εδάφους επί του οποίου ευρίσκεται ο εν λόγω αερολιμένας.

3. Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού στον αερολιμένα του Γιβραλτάρ αναστέλλεται μέχρις ότου τεθούν σε εφαρμογή οι ρυθμίσεις που περιέχονται στην κοινή δήλωση των υπουργών Εξωτερικών του Βασιλείου της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της 2ας Δεκεμβρίου 1987. Οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου ενημερώνουν το Συμβούλιο σχετικά με την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής αυτών των ρυθμίσεων.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοείται ως:

α) "αερομεταφορέας", αεροπορική εταιρεία με έγκυρη άδεια εκμετάλλευσης·

β) "πραγματικός αερομεταφορέας", αερομεταφορέας που πραγματοποιεί ή σκοπεύει να πραγματοποιήσει πτήση κατόπιν συμβάσεως με επιβάτη ή για λογαριασμό άλλου φυσικού ή νομικού προσώπου που έχει σύμβαση με τον επιβάτη·

γ) "κοινοτικός αερομεταφορέας", ο αερομεταφορέας που διαθέτει έγκυρη άδεια εκμετάλλευσης, την οποία έχει χορηγήσει κράτος μέλος σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2407/92 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1992, περί της εκδόσεως αδειών των αερομεταφορέων(5)·

δ) "ταξιδιωτικός πράκτορας", ο διοργανωτής κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 90/314/EΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1990, για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις(6), εξαιρουμένων των αερομεταφορέων·

ε) "οργανωμένο ταξίδι", οι υπηρεσίες που ορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 90/314/EΟΚ·

στ) "εισιτήριο", το έγκυρο έγγραφο που παρέχει δικαίωμα μεταφοράς, ή το ισοδύναμό του σε μη έντυπη, π.χ. ηλεκτρονική μορφή, το οποίο έχει εκδοθεί ή εγκριθεί από τον αερομεταφορέα ή τον εξουσιοδοτημένο πράκτορά του·

ζ) "κράτηση", η κατοχή από τον επιβάτη εισιτηρίου, ή άλλου στοιχείου, το οποίο αποδεικνύει ότι η κράτηση έχει γίνει δεκτή και καταγραφεί από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα·

η) "τελικός προορισμός", ο προορισμός ο οποίος αναγράφεται στο εισιτήριο που προσκομίζεται στον έλεγχο εισιτηρίων ή, στην περίπτωση πτήσεων με άμεση ανταπόκριση, ο προορισμός της τελευταίας πτήσης· οι διαθέσιμες εναλλακτικές ανταποκρίσεις πτήσεων δεν λαμβάνονται υπόψη εφόσον τηρείται ο προγραμματισμένος χρόνος αφίξεως·

θ) "άτομο μειωμένης κινητικότητας", κάθε άτομο με μειωμένη ικανότητα μετακίνησης κατά τη χρήση μεταφορικών μέσων λόγω σωματικού προβλήματος (αισθητήριου ή κινητήριου, μόνιμου ή πρόσκαιρου), διανοητικής μειονεξίας, ηλικίας ή οποιασδήποτε άλλης αιτίας, η κατάσταση του οποίου επιβάλλει ειδική φροντίδα και προσαρμογή των διατιθέμενων σε όλους τους επιβάτες υπηρεσιών στις ανάγκες του·

ι) "άρνηση επιβίβασης", η άρνηση να μεταφερθούν σε μια πτήση επιβάτες, μολονότι εμφανίσθηκαν προς επιβίβαση υπό τους όρους του άρθρου 3 παράγραφος 2, εκτός εάν υπάρχουν σοβαροί λόγοι να μην τους επιτραπεί η επιβίβαση, όπως λόγοι υγείας, ασφάλειας της πτήσης ή αεροπορικής ασφάλειας, ή έλλειψης επαρκών ταξιδιωτικών εγγράφων·

ια) "εθελοντής", το άτομο που έχει εμφανισθεί προς επιβίβαση υπό τους όρους του άρθρου 3 παράγραφος 2 και ανταποκρίνεται θετικά στην πρόσκληση του αερομεταφορέα για επιβάτες διατεθειμένους να παραιτηθούν από την κράτησή τους με κάποιο αντάλλαγμα·

ιβ) "ματαίωση", η μη διενέργεια προηγουμένως προγραμματισθείσας πτήσεως για την οποία υπήρχε τουλάχιστον μία κράτηση θέσεως.

Άρθρο 3

Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται:

α) στους επιβάτες που αναχωρούν από αερολιμένα στο έδαφος κράτους μέλους στο οποίο εφαρμόζεται η συνθήκη·

β) στους επιβάτες που αναχωρούν από αερολιμένα στο έδαφος τρίτης χώρας με προορισμό αερολιμένα στο έδαφος κράτους μέλους στο οποίο εφαρμόζεται η συνθήκη, εκτός αν έχουν λάβει ανταλλάγματα ή αποζημίωση και τύχει βοήθειας στην εν λόγω τρίτη χώρα, και εφόσον ο πραγματικός αερομεταφορέας της συγκεκριμένης πτήσης είναι κοινοτικός αερομεταφορέας.

2. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται με την προϋπόθεση ότι ο επιβάτης:

α) έχει επιβεβαιωμένη κράτηση στη συγκεκριμένη πτήση και, εκτός από την περίπτωση ματαίωσης που προβλέπεται στο άρθρο 5, παρουσιάζεται στον έλεγχο εισιτηρίων:

- όπως έχει ορίσει και την ώρα που έχει υποδείξει προηγουμένως εγγράφως (ενδεχομένως με ηλεκτρονικά μέσα) ο αερομεταφορέας, ο ταξιδιωτικός πράκτορας ή ο εξουσιοδοτημένος πράκτοράς του,

ή, εφόσον δεν προσδιορίζεται ώρα,

- το αργότερο σαράντα πέντε λεπτά πριν από την αναγραφόμενη αναχώρηση της πτήσης, ή

β) έχει μεταφερθεί από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα από την πτήση για την οποία είχε κράτηση σε άλλη πτήση, ανεξαρτήτως αιτίας.

3. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται για τα δωρεάν ταξίδια ή τα ταξίδια με μειωμένο ναύλο που δεν διατίθεται άμεσα ή έμμεσα στο κοινό. Ωστόσο, εφαρμόζεται στους επιβάτες που ταξιδεύουν με εισιτήρια που εκδίδονται βάσει προγράμματος τακτικών επιβατών ή άλλων εμπορικών προγραμμάτων ενός αερομεταφορέα ή ταξιδιωτικού πράκτορα.

4. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται μόνο σε επιβάτες που μεταφέρονται με μηχανοκίνητο αεροσκάφος με σταθερές πτέρυγες.

5. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε κάθε πραγματικό αερομεταφορέα που παρέχει υπηρεσίες μεταφοράς σε επιβάτες καλυπτόμενους από τις παραγράφους 1 και 2. Όταν ο πραγματικός αερομεταφορέας που δεν έχει σύμβαση με τον επιβάτη εκπληρώνει υποχρεώσεις του βάσει του παρόντος κανονισμού, λογίζεται ότι το πράττει για λογαριασμό του προσώπου με το οποίο έχει σύμβαση ο συγκεκριμένος επιβάτης.

6. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τα βάσει της οδηγίας 90/314/EΟΚ δικαιώματα των επιβατών. Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται όταν οργανωμένο ταξίδι ματαιώνεται για λόγους άλλους από τη ματαίωση της πτήσης.

Άρθρο 4

Άρνηση επιβίβασης

1. Όταν πραγματικός αερομεταφορέας εκτιμά εύλογα ότι θα προβεί σε άρνηση επιβίβασης, αναζητεί κατά πρώτον επιβάτες διατεθειμένους να παραιτηθούν από τις κρατήσεις τους ("εθελοντές") με αντάλλαγμα κάποιο όφελος υπό όρους που θα συμφωνηθούν μεταξύ ενδιαφερόμενου επιβάτη και πραγματικού αερομεταφορέα. Στους εθελοντές παρέχεται βοήθεια σύμφωνα με το άρθρο 8, η οποία είναι επιπρόσθετη των οφελών που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο.

2. Εάν δεν παρουσιασθεί αρκετός αριθμός εθελοντών έτσι ώστε να επιτραπεί στους εναπομένοντες επιβάτες με κρατήσεις να επιβιβασθούν στο αεροσκάφος, ο πραγματικός αερομεταφορέας μπορεί τότε να αρνηθεί σε επιβάτες την επιβίβαση παρά τη θέλησή τους.

3. Εάν υπάρξει άρνηση επιβίβασης επιβατών παρά τη θέλησή τους, ο πραγματικός αερομεταφορέας τούς αποζημιώνει αμέσως σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 και τους παρέχει βοήθεια σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9.

Άρθρο 5

Ματαίωση

1. Σε περίπτωση ματαίωσης μιας πτήσης, οι επιβάτες δικαιούνται:

α) βοήθεια από τον πραγματικό αερομεταφορέα σύμφωνα με το άρθρο 8, και

β) βοήθεια από τον πραγματικό αερομεταφορέα σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) και παράγραφος 2, καθώς και βοήθεια σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) σε περίπτωση μεταφοράς με άλλη πτήση, όταν ο ευλόγως αναμενόμενος χρόνος αναχωρήσεως της νέας πτήσης είναι τουλάχιστον η επόμενη μέρα από τον χρόνο αναχωρήσεως που είχε ορισθεί για την ματαιωθείσα πτήση, και

γ) αποζημίωση από τον πραγματικό αερομεταφορέα σύμφωνα με το άρθρο 7, εκτός αν:

i) έχουν πληροφορηθεί τη ματαίωση δύο εβδομάδες τουλάχιστον πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, ή

ii) έχουν πληροφορηθεί τη ματαίωση μία έως δύο εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και τους προσφέρεται μεταφορά με εναλλακτική πτήση, που τους επιτρέπει να φύγουν όχι περισσότερο από δύο ώρες νωρίτερα από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και να φτάσουν στον τελικό τους προορισμό λιγότερο από τέσσερις ώρες μετά την προγραμματισμένη ώρα άφιξης, ή

iii) έχουν πληροφορηθεί τη ματαίωση λιγότερο από επτά ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και τους προσφέρεται μεταφορά με άλλη πτήση, που τους επιτρέπει να φύγουν όχι περισσότερο από μία ώρα νωρίτερα από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και να φτάσουν στον τελικό τους προορισμό λιγότερο από δύο ώρες μετά την προγραμματισμένη ώρα άφιξης.

2. Όταν γνωστοποιείται στους επιβάτες η ματαίωση, τους δίνονται εξηγήσεις σχετικά με δυνατή εναλλακτική μεταφορά.

3. Ο πραγματικός αερομεταφορέας δεν υποχρεούται να πληρώσει αποζημίωση σύμφωνα με το άρθρο 7 αν μπορεί να αποδείξει ότι η ματαίωση έχει προκληθεί από έκτακτες περιστάσεις οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.

4. Το βάρος αποδείξεως του αν ενημερώθηκε και πότε ενημερώθηκε ο επιβάτης για τη ματαίωση της πτήσης το φέρει ο πραγματικός αερομεταφορέας.

Άρθρο 6

Καθυστέρηση

1. Όταν πραγματικός αερομεταφορέας εκτιμά εύλογα ότι μια πτήση θα έχει καθυστέρηση σε σχέση με την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησής της:

α) δύο ώρες ή περισσότερο προκειμένου για όλες τις πτήσεις έως 1500 χιλιομέτρων, ή

β) τρεις ώρες ή περισσότερο προκειμένου για όλες τις ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1500 χιλιομέτρων και για όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1500 και 3500 χιλιομέτρων, ή

γ) τέσσερις ώρες ή περισσότερο προκειμένου για πτήσεις που δεν εμπίπτουν στα στοιχεία α) ή β),

παρέχει στους επιβάτες:

i) τη βοήθεια που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) και παράγραφος 2 και

ii) όταν ο ευλόγως αναμενόμενος χρόνος αναχωρήσεως είναι τουλάχιστον η επόμενη μέρα από τον χρόνο αναχωρήσεως που είχε ανακοινωθεί προηγουμένως, τη βοήθεια του άρθρου 9 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) και

iii) όταν η καθυστέρηση είναι τουλάχιστον πέντε ώρες, τη βοήθεια του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο α).

2. Εν πάση περιπτώσει, η βοήθεια παρέχεται μέσα στα χρονικά όρια που ορίζονται ανωτέρω για κάθε κατηγορία απόστασης.

Άρθρο 7

Δικαίωμα αποζημίωσης

1. Όταν γίνεται παραπομπή στο παρόν άρθρο, ο επιβάτης λαμβάνει αποζημίωση ύψους:

α) 250 ευρώ για όλες τις πτήσεις έως και 1500 χιλιομέτρων·

β) 400 ευρώ για όλες τις ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1500 χιλιομέτρων και όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1500 και 3500 χιλιομέτρων·

γ) 600 ευρώ για όλες τις πτήσεις που δεν εμπίπτουν στα στοιχεία α) ή β).

Για τον προσδιορισμό της σχετικής απόστασης, λαμβάνεται ως βάση ο τελευταίος προορισμός στον οποίο ο επιβάτης θα φθάσει καθυστερημένα μετά την προγραμματισμένη ώρα εξαιτίας της άρνησης επιβίβασης.

2. Όταν προσφέρεται στους επιβάτες μεταφορά στον τελικό τους προορισμό με άλλη πτήση σύμφωνα με το άρθρο 8, η ώρα άφιξης της οποίας δεν υπερβαίνει την προγραμματισμένη ώρα άφιξης της πτήσης για την οποία είχε αρχικά κρατηθεί η θέση κατά:

α) δύο ώρες για όλες τις πτήσεις έως 1500 χιλιομέτρων, ή

β) τρεις ώρες προκειμένου για όλες τις ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1500 χιλιομέτρων και για όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1500 και 3500 χιλιομέτρων, ή

γ) τέσσερις ώρες προκειμένου για όλες τις πτήσεις που δεν εμπίπτουν στα στοιχεία α) ή β),

ο πραγματικός αερομεταφορέας μπορεί να μειώσει την αποζημίωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 κατά 50 %.

3. Η αποζημίωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 καταβάλλεται σε ρευστό, με ηλεκτρονικό τραπεζικό έμβασμα, με τραπεζική εντολή ή επιταγή, ή, εφόσον συμφωνήσει ενυπογράφως ο επιβάτης, με ταξιδιωτικά κουπόνια (voucher) ή/και άλλες υπηρεσίες.

4. Οι αποστάσεις που δίδονται στις παραγράφους 1 και 2 μετρούνται με τη μέθοδο της μεγιστοκύκλιας διαδρομής.

Άρθρο 8

Δικαίωμα επιστροφής χρημάτων ή μεταφοράς με άλλη πτήση

1. Όταν γίνεται παραπομπή στο παρόν άρθρο, παρέχεται στον επιβάτη η δυνατότητα να επιλέξει:

α) - την εντός επτά ημερών επιστροφή, με τους τρόπους που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 3, του πλήρους αντιτίμου του εισιτηρίου του, στην τιμή που το αγόρασε, για το μέρος ή τα μέρη του ταξιδιού που δεν πραγματοποιήθηκαν και για το μέρος ή τα μέρη του ταξιδιού που ήδη πραγματοποιήθηκαν, εφόσον η πτήση δεν εξυπηρετεί πλέον κανένα σκοπό σε σχέση με το αρχικό ταξιδιωτικό του σχέδιο, καθώς επίσης, αν συντρέχει η περίπτωση:

- πτήση επιστροφής στο αρχικό σημείο αναχώρησής του το νωρίτερο δυνατόν·

β) τη μεταφορά του με την ενωρίτερη δυνατή πτήση, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό του προορισμό, ή

γ) τη μεταφορά του, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό του προορισμό άλλη ημέρα που τον εξυπηρετεί εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα θέσεων.

2. Η παράγραφος 1 στοιχείο α) εφαρμόζεται και στους επιβάτες η πτήση των οποίων αποτελεί μέρος οργανωμένου ταξιδιού, εκτός καθ' όσον αφορά το δικαίωμα επιστροφής χρημάτων, όταν γεννάται δυνάμει της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ.

3. Σε περίπτωση που μια πόλη ή μια περιοχή εξυπηρετείται από περισσότερα του ενός αεροδρόμια, όταν ο πραγματικός αερομεταφορέας προσφέρει σε έναν επιβάτη μια πτήση προς άλλο αεροδρόμιο από εκείνο για το οποίο είχε γίνει η κράτηση, ο πραγματικός αερομεταφορέας αναλαμβάνει το κόστος μεταφοράς του επιβάτη από το αεροδρόμιο αυτό είτε ως εκείνο για το οποίο είχε γίνει η κράτηση είτε, με τη σύμφωνη γνώμη του επιβάτη, σε άλλο κοντινό προορισμό.

Άρθρο 9

 

Δικαίωμα φροντίδας

1. Όταν γίνεται παραπομπή στο παρόν άρθρο, προσφέρονται δωρεάν στους επιβάτες:

α) γεύματα και αναψυκτικά ανάλογα του χρόνου αναμονής τους,

β) διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο όταν αποβαίνει αναγκαία η παραμονή τους:

- επί μία ή περισσότερες νύκτες, ή

- επί διάστημα επιπλέον εκείνου που σχεδίαζε ο επιβάτης·

γ) μεταφορά μεταξύ αερολιμένα και καταλύματος (ξενοδοχείου ή άλλου).

2. Επιπλέον, προσφέρονται δωρεάν στους επιβάτες δύο τηλεφωνήματα, τέλεξ ή φαξ ή μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

3. Κατά την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, ο πραγματικός αερομεταφορέας αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των προσώπων μειωμένης κινητικότητας και των τυχόν συνοδών τους, καθώς και στις ανάγκες των ασυνόδευτων παιδιών.

Άρθρο 10

Αλλαγή θέσης

1. Εάν πραγματικός αερομεταφορέας τοποθετήσει επιβάτη σε θέση ανώτερη από εκείνη για την οποία αγοράσθηκε το εισιτήριο, δεν μπορεί να απαιτήσει επιπλέον πληρωμή.

2. Εάν πραγματικός αερομεταφορέας τοποθετήσει επιβάτη σε θέση κατώτερη από εκείνη για την οποία αγοράσθηκε το εισιτήριο, επιστρέφει εντός επτά ημερών, με τους τρόπους που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 3:

α) το 30 % της τιμής του εισιτηρίου για όλες τις πτήσεις έως 1500 χιλιομέτρων, ή

β) το 50 % της τιμής του εισιτηρίου προκειμένου για όλες τις ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1500 χιλιομέτρων, πλην των πτήσεων μεταξύ της ευρωπαϊκής επικράτειας των κρατών μελών και των γαλλικών υπερπόντιων διαμερισμάτων, και για όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1500 και 3500 χιλιομέτρων, ή

γ) το 75 % της τιμής του εισιτηρίου προκειμένου για όλες τις πτήσεις που δεν εμπίπτουν στα στοιχεία α) ή β), συμπεριλαμβανομένων των πτήσεων μεταξύ της ευρωπαϊκής επικράτειας των κρατών μελών και των γαλλικών υπερπόντιων διαμερισμάτων.

Άρθρο 11

Επιβίβαση προσώπων μειωμένης κινητικότητας ή με άλλες ειδικές ανάγκες

1. Οι πραγματικοί αερομεταφορείς αποδίδουν προτεραιότητα μεταφοράς στα πρόσωπα μειωμένης κινητικότητας και στους τυχόν συνοδούς και σκύλους-οδηγούς των, καθώς και στα ασυνόδευτα παιδιά.

2. Σε περιπτώσεις άρνησης επιβίβασης, ματαίωσης και σχετικά σοβαρής καθυστέρησης, τα πρόσωπα μειωμένης κινητικότητας και οι τυχόν συνοδοί των, καθώς και τα ασυνόδευτα παιδιά, δικαιούνται βοήθεια σύμφωνα με το άρθρο 9 το ταχύτερο δυνατόν.

Άρθρο 12

Περαιτέρω αποζημίωση

1. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τα δικαιώματα του επιβάτη για περαιτέρω αποζημίωση. Η χορηγούμενη δυνάμει του παρόντος κανονισμού αποζημίωση μπορεί να εκπίπτει από την τυχόν περαιτέρω αποζημίωση.

2. Με την επιφύλαξη των οικείων αρχών και κανόνων εθνικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της νομολογίας, η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στους επιβάτες που παραιτήθηκαν εθελουσίως από κράτηση σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1.

Άρθρο 13

 

Δικαίωμα αποζημίωσης

Σε περίπτωση που ένας πραγματικός αερομεταφορέας καταβάλει την αποζημίωση ή εκπληρώσει τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του βάσει του παρόντος κανονισμού, καμία διάταξη του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως περιορίζουσα το δικαίωμά του να απαιτήσει αποζημίωση από οποιοδήποτε πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των τρίτων, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο. Ειδικότερα, ο παρών κανονισμός ουδόλως περιορίζει το δικαίωμα του πραγματικού αερομεταφορέα να διεκδικήσει αποζημίωση από ταξιδιωτικό πράκτορα ή άλλο πρόσωπο με το οποίο συμβάλλεται. Παρομοίως, καμία διάταξη του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως περιορίζουσα το δικαίωμα ταξιδιωτικού πράκτορα ή τρίτου προσώπου, διάφορου από επιβάτη, με τον οποίον συμβάλλεται ο πραγματικός αερομεταφορέας, να απαιτήσει επιστροφή ή αποζημίωση από τον εν λόγω πραγματικό αερομεταφορέα βάσει των εφαρμοστέων διατάξεων της οικείας νομοθεσίας.

Άρθρο 14

Υποχρέωση ενημέρωσης των επιβατών για τα δικαιώματά τους

1. Ο πραγματικός αερομεταφορέας εξασφαλίζει ότι κατά τον έλεγχο των εισιτηρίων υπάρχει ανηρτημένη με ευδιάκριτο για τους επιβάτες τρόπο ευανάγνωστη γνωστοποίηση, η οποία περιέχει το ακόλουθο κείμενο: "Σε περίπτωση που σας αρνηθούν την επιβίβαση ή σε περίπτωση ματαίωσης ή δίωρης τουλάχιστον καθυστέρησης της πτήσης σας, ζητήστε στη θυρίδα ελέγχου των εισιτηρίων ή στη θύρα εξόδου το κείμενο που αναφέρει τα δικαιώματά σας, ιδίως όσον αφορά την αποζημίωση και την παροχή βοήθειας."

2. Ο πραγματικός αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβαση ή ματαιώνει μια πτήση παρέχει σε κάθε θιγόμενο επιβάτη γραπτή γνωστοποίηση με τους κανόνες αποζημίωσης και παροχής βοήθειας σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Την ίδια γνωστοποίηση παρέχει επίσης σε κάθε επιβάτη που έχει υποστεί τουλάχιστον δίωρη καθυστέρηση. Επιδίδονται επίσης εγγράφως στον επιβάτη τα στοιχεία του οριζόμενου εθνικού φορέα, που αναφέρεται στο άρθρο 16.

3. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται έναντι των τυφλών και αμβλυώπων επιβατών με τη χρήση άλλων κατάλληλων μέσων.

Άρθρο 15

 

Αποκλεισμός αποποίησης

1. Δεν επιτρέπεται περιορισμός ή αποποίηση των βάσει του παρόντος κανονισμού υποχρεώσεων έναντι των επιβατών, ιδίως με ρήτρα περιορισμού ή παρέκκλισης στη σύμβαση μεταφοράς.

2. Εάν μολαταύτα εφαρμοσθεί έναντι επιβάτη μια τέτοια ρήτρα περιορισμού ή παρέκκλισης, ή αν ο επιβάτης δεν ενημερωθεί δεόντως για τα δικαιώματά του και ως εκ τούτου δεχθεί αποζημίωση μικρότερη από την προβλεπόμενη στον παρόντα κανονισμό, ο επιβάτης εξακολουθεί να δικαιούται να προσφύγει στα αρμόδια δικαστήρια ή σε άλλους φορείς διεκδικώντας επιπρόσθετη αποζημίωση.

Άρθρο 16

Παραβάσεις

1. Κάθε κράτος μέλος ορίζει το φορέα που είναι αρμόδιος για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τις πτήσεις που αναχωρούν από αερολιμένες που βρίσκονται στο έδαφός του και για τις πτήσεις από τρίτες χώρες προς αερολιμένες σε αυτό το έδαφος. Όπου αρμόζει, ο φορέας αυτός λαμβάνει τα μέτρα που είναι αναγκαία για να καταστούν σεβαστά τα δικαιώματα των επιβατών. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για το φορέα που ορίζεται κατ' εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.

2. Με την επιφύλαξη του άρθρου 12, κάθε επιβάτης μπορεί να υποβάλλει καταγγελία σε οιοδήποτε φορέα έχει ορισθεί κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1, ή σε οιοδήποτε αρμόδιο φορέα έχει ορίσει ένα κράτος μέλος, σχετικά με τυχόν παράβαση του παρόντος κανονισμού σε οποιοδήποτε αερολιμένα του εδάφους κράτους μέλους ή σχετικά με οιαδήποτε πτήση από τρίτη χώρα προς αερολιμένα του εδάφους κράτους μέλους.

3. Οι κυρώσεις που προβλέπουν τα κράτη μέλη για τις παραβάσεις του παρόντος κανονισμού πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

Άρθρο 17

Έκθεση

Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως την 1η Ιανουαρίου 2007 σχετικά με τη λειτουργία και τα αποτελέσματα του παρόντος κανονισμού, ιδίως σε ό,τι αφορά:

- τη συχνότητα των περιπτώσεων άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης πτήσεων,

- την ενδεχόμενη επέκταση του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στους επιβάτες που έχουν σύμβαση με κοινοτικό αερομεταφορέα ή κράτηση πτήσης η οποία αποτελεί τμήμα "οργανωμένου ταξιδιού" στο οποίο εφαρμόζεται η οδηγία 90/314/ΕΟΚ, και οι οποίοι αναχωρούν από αερολιμένα τρίτης χώρας για αερολιμένα κράτους μέλους, με πτήσεις που δεν εκτελούνται από κοινοτικούς αερομεταφορείς,

- την ενδεχόμενη αναθεώρηση του ύψους των αποζημιώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1.

Η έκθεση συνοδεύεται από νομοθετικές προτάσεις, εφόσον χρειασθεί.

Άρθρο 18

Κατάργηση

Ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 295/91 καταργείται.

Άρθρο 19

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει στις 17 Φεβρουαρίου 2005.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Στρασβούργο, 11 Φεβρουαρίου 2004.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

P. Cox

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

M. McDowell

(1) ΕΕ C 103 Ε της 30.4.2002, σ. 225 και ΕΕ C 71 Ε της 25.3.2003, σ. 188.

(2) ΕΕ C 241 της 7.10.2002, σ. 29.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 2002 (ΕΕ C 300 Ε της 11.12.2003, σ. 443), κοινή θέση του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 2003 (ΕΕ C 125 Ε της 27.5.2003, σ. 63) και θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Ιουλίου 2003 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα). Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2003 και απόφαση του Συμβουλίου της 26ης Ιανουαρίου 2004.

(4) ΕΕ L 36 της 8.2.1991, σ. 5.

(5) ΕΕ L 240 της 24.8.1992, σ. 1.

(6) ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σ. 59.

Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς.

Κανονισμός (εκ) αριθ. 1107/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006 σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 80 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [1]

Αφού ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης [2],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η ενιαία αγορά αεροπορικών υπηρεσιών θα πρέπει να λειτουργεί προς όφελος των πολιτών εν γένει. Συνεπώς, τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, ανεξαρτήτως του εάν αυτή οφείλεται σε αναπηρία, στην ηλικία ή σε οποιονδήποτε άλλον παράγοντα, θα πρέπει να έχουν δυνατότητες αεροπορικής μετακίνησης συγκρίσιμες με τις δυνατότητες των άλλων πολιτών. Τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα έχουν το ίδιο δικαίωμα με τους άλλους πολίτες στην ελεύθερη κυκλοφορία, στην ελευθερία επιλογής και στο να μην αποτελούν αντικείμενο διακρίσεων. Αυτό ισχύει για τις εναέριες μεταφορές καθώς και τους άλλους τομείς της ζωής.

(2) Τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα θα πρέπει, επομένως, να γίνονται δεκτά στις αερομεταφορές, η δε αναπηρία ή η αδυναμία τους αυτή δεν θα πρέπει να αποτελεί λόγο άρνησης της μεταφοράς τους, εξαιρουμένων των δικαιολογημένων λόγων ασφαλείας που ορίζει ο νόμος. Προτού αποδεχθούν κρατήσεις από άτομα με αναπηρία ή από άτομα με μειωμένη κινητικότητα, οι αερομεταφορείς, οι πράκτορές τους και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε εύλογη προσπάθεια προκειμένου να διαπιστώσουν εάν υπάρχει δικαιολογημένος λόγος ασφαλείας που θα απέτρεπε την επιβίβαση των εν λόγω ατόμων στις πτήσεις αυτές.

(3) Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει άλλα δικαιώματα επιβατών που έχουν θεσπισθεί με την κοινοτική νομοθεσία, και κυρίως με την οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1990, για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις [3], και από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης [4]. Οσάκις το ίδιο γεγονός γεννά το ίδιο δικαίωμα αποζημίωσης ή εκ νέου κράτησης στο πλαίσιο μιας εκ των νομοθετικών αυτών πράξεων και του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να επιτρέπεται στον δικαιούχο να ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα μόνον άπαξ, κατά τη διακριτική του ευχέρεια.

(4) Για να έχουν τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα δυνατότητες αεροπορικής μετακίνησης συγκρίσιμες με τις δυνατότητες των άλλων πολιτών, θα πρέπει να τους παρέχεται η αναγκαία συνδρομή τόσο στους αερολιμένες όσο και μέσα στο αεροσκάφος, με τη διάθεση του αναγκαίου προσωπικού και τη χρήση του απαιτούμενου εξοπλισμού. Για λόγους κοινωνικής ένταξης, η συνδρομή αυτή θα πρέπει να παρέχεται χωρίς πρόσθετη χρηματική επιβάρυνση.

(5) Η συνδρομή που παρέχεται σε αερολιμένες ευρισκόμενους στο έδαφος κράτους μέλους όπου ισχύει η συνθήκη θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να επιτρέπει στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα να μετακινούνται από το καθορισμένο σημείο άφιξής τους στον αερολιμένα προς το αεροσκάφος και από το αεροσκάφος προς το καθορισμένο σημείο της αναχώρησής τους από τον αερολιμένα, συμπεριλαμβανομένης της επιβίβασης και της αποβίβασής τους. Τα σημεία αυτά θα πρέπει να επισημαίνονται τουλάχιστον στις κύριες εισόδους των κτιρίων του αεροσταθμού, στους χώρους με θυρίδες ελέγχου των εισιτηρίων, στους σταθμούς τρένων, προαστιακών σιδηροδρόμων, μετρό και λεωφορείων, στους σταθμούς των ταξί και σε άλλα σημεία συναντήσεων, καθώς και στους χώρους στάθμευσης των αερολιμένων. Η συνδρομή θα πρέπει να είναι οργανωμένη έτσι ώστε να αποφεύγεται η διακοπή και η καθυστέρηση, ταυτόχρονα δε να εξασφαλίζονται υψηλά και ισοδύναμα πρότυπα σε όλη την Κοινότητα και βέλτιστη χρήση των πόρων, είτε πρόκειται για αερολιμένα είτε για αερομεταφορέα.

(6) Για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, η ευθύνη για την εξασφάλιση υψηλής ποιότητας συνδρομής στους αερολιμένες θα πρέπει να ανατεθεί σε κεντρικό φορέα. Δεδομένου ότι οι φορείς διαχείρισης των αερολιμένων διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην παροχή υπηρεσιών, η συνολική αυτή ευθύνη θα πρέπει να τους ανατεθεί.

(7) Οι φορείς διαχείρισης των αερολιμένων μπορούν να παρέχουν οι ίδιοι τη συνδρομή στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Εναλλακτικώς, και έχοντας υπόψη το θετικό ρόλο που διαδραμάτισαν κατά το παρελθόν ορισμένοι συντελεστές και αερομεταφορείς, οι φορείς διαχείρισης μπορούν να αναθέτουν με σύμβαση σε τρίτους την παροχή αυτής της συνδρομής, υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής των σχετικών κανόνων του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων περί ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων.

(8) Η συνδρομή θα πρέπει να χρηματοδοτείται κατά τρόπο ώστε το βάρος να κατανέμεται δίκαια σε όλους τους επιβάτες που χρησιμοποιούν έναν αερολιμένα και να μην αποθαρρύνεται η μεταφορά ατόμων με αναπηρία και ατόμων με μειωμένη κινητικότητα. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος χρηματοδότησης φαίνεται να είναι η είσπραξη χρηματικής επιβάρυνσης από κάθε αεροπορική εταιρεία, ανάλογης προς τον αριθμό επιβατών που η εταιρεία μεταφέρει από και προς τον αερολιμένα.

(9) Για να διασφαλισθεί, ειδικότερα, ότι οι χρηματικές επιβαρύνσεις που εισπράττονται από μια αεροπορική εταιρεία είναι σύμμετρες με τη συνδρομή που παρέχεται στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, και ότι δεν χρησιμεύουν για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων του φορέα διαχείρισης, άλλων από τις δραστηριότητες που έχουν σχέση με την παροχή της εν λόγω συνδρομής, οι επιβαρύνσεις θα πρέπει να εγκρίνονται και να εφαρμόζονται με πλήρη διαφάνεια. Η οδηγία 96/67/ΕΚ του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1996, για την πρόσβαση στην αγορά υπηρεσιών εδάφους στους αερολιμένες της Κοινότητας [5], και ιδίως οι διατάξεις για το διαχωρισμό των λογαριασμών, θα πρέπει να τυγχάνει εφαρμογής, εφόσον τούτο δεν αντίκειται στον παρόντα κανονισμό.

(10) Κατά την οργάνωση της παροχής συνδρομής στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και της κατάρτισης του προσωπικού τους, οι αερολιμένες και οι αερομεταφορείς θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον κώδικα συμπεριφοράς για τις υπηρεσίες εδάφους για άτομα με μειωμένη κινητικότητα της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας (ECAC), όπως ορίζεται στο έγγραφο αριθ. 30 μέρος I τμήμα 5 της ECAC και στα προσαρτώμενα παραρτήματα κατά το χρόνο υιοθέτησης του παρόντος κανονισμού.

(11) Όταν αποφασίζουν το σχεδιασμό νέων αερολιμένων και τερματικών σταθμών, καθώς και σε περιπτώσεις εκτενών εργασιών ανακαίνισης, οι φορείς διαχείρισης των αερολιμένων θα πρέπει, κατά το δυνατόν, να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα. Παρομοίως, οι αερομεταφορείς θα πρέπει, κατά το δυνατόν, να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες αυτές όταν αποφασίζουν το σχεδιασμό νέων και προσφάτως ανακαινισμένων αεροσκαφών.

(12) Η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών [6], θα πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρά προκειμένου να διασφαλίζεται ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα και να εξασφαλισθεί ότι η ζητούμενη πληροφορία χρησιμεύει μόνον για την τήρηση των υποχρεώσεων συνδρομής που προβλέπει ο παρών κανονισμός και δεν χρησιμοποιείται σε βάρος των επιβατών που ζητούν την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας.

(13) Όλες οι ουσιώδεις πληροφορίες που παρέχονται στους επιβάτες που ταξιδεύουν αεροπορικώς θα πρέπει να παρέχονται σε εναλλακτικά μορφότυπα τα οποία θα είναι προσιτά στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, θα πρέπει δε να είναι διαθέσιμα τουλάχιστον στις ίδιες γλώσσες με τις πληροφορίες που διατίθενται στους άλλους επιβάτες.

(14) Όταν αναπηρικά αμαξίδια, άλλος εξοπλισμός κινητικότητας ή συσκευές συνδρομής, χάνονται ή καταστρέφονται κατά την παροχή υπηρεσιών εδάφους ή κατά τη μεταφορά εντός του αεροσκάφους, ο επιβάτης στον οποίο ανήκει ο εξοπλισμός θα πρέπει να αποζημιώνεται, σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς, κοινοτικού και εθνικού δικαίου.

(15) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εποπτεύουν και να εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς τον παρόντα κανονισμό και να υποδείξουν κατάλληλο φορέα, ο οποίος θα αναλάβει το έργο επιβολής της εφαρμογής. Η εποπτεία δεν θα πρέπει να θίγει τα δικαιώματα ένδικης προστασίας των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα βάσει του εθνικού δικαίου.

(16) Είναι σημαντικό ένα άτομο με αναπηρία ή ένα άτομο με μειωμένη κινητικότητα, το οποίο θεωρεί ότι παραβιάστηκε ο παρών κανονισμός, να είναι σε θέση να ενημερώνει για το ζήτημα αυτό τον φορέα διαχείρισης του αερολιμένα ή τον αρμόδιο αερομεταφορέα, αναλόγως της περίπτωσης. Αν το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα δεν λαμβάνει ικανοποίηση κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα πρέπει να μπορεί να προσφεύγει στον φορέα ή τους φορείς που έχουν συσταθεί προς το σκοπό αυτό από το οικείο κράτος μέλος.

(17) Οι καταγγελίες που αφορούν τη συνδρομή σε αερολιμένα απευθύνονται στον εθνικό φορέα ή τους εθνικούς φορείς που υποδεικνύει το κράτος μέλος στο οποίο ευρίσκεται ο αερολιμένας, για την επιβολή της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Οι καταγγελίες που αφορούν τη συνδρομή από αερομεταφορέα θα πρέπει να απευθύνονται στον εθνικό φορέα ή τους εθνικούς φορείς που υποδεικνύει το κράτος μέλος το οποίο εξέδωσε την άδεια εκμετάλλευσης του αερομεταφορέα, για την επιβολή της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(18) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κυρώσεις που θα επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης του παρόντος κανονισμού και να εξασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις αυτές, στις οποίες μπορεί να περιλαμβάνεται και η καταβολή αποζημίωσης στον ενδιαφερόμενο, θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(19) Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, ήτοι να εξασφαλισθούν υψηλά και ισοδύναμα επίπεδα προστασίας και συνδρομής στα κράτη μέλη και να διασφαλισθεί ότι οι οικονομικοί παράγοντες θα δρουν με εναρμονισμένους όρους στην ενιαία αγορά, δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη και μπορούν, συνεπώς, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων αυτών όρια.

(20) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(21) Οι ρυθμίσεις περί στενότερης συνεργασίας όσον αφορά τη χρήση του αεροδρομίου του Γιβραλτάρ συμφωνήθηκαν στο Λονδίνο, στις 2 Δεκεμβρίου 1987, από το Βασίλειο της Ισπανίας και το Ηνωμένο Βασίλειο, στο πλαίσιο κοινής δήλωσης των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών. Οι ρυθμίσεις αυτές δεν έχουν τεθεί ακόμη σε ισχύ,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

 

Σκοπός και πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την προστασία και την παροχή συνδρομής στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα που ταξιδεύουν αεροπορικώς, τόσο για να τα προστατεύσει κατά των διακρίσεων όσο και για να διασφαλίσει ότι λαμβάνουν συνδρομή.

2. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία και για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα που χρησιμοποιούν ή έχουν την πρόθεση να χρησιμοποιήσουν εμπορικές υπηρεσίες αεροπορικής μεταφοράς επιβατών, με αναχώρηση από, διέλευση από, ή άφιξη σε αερολιμένα, όταν ο αερολιμένας ευρίσκεται στο έδαφος κράτους μέλους όπου ισχύει η συνθήκη.

3. Τα άρθρα 3, 4 και 10 έχουν επίσης εφαρμογή για τους επιβάτες που αναχωρούν από αερολιμένα ευρισκόμενο σε τρίτη χώρα με προορισμό αερολιμένα ευρισκόμενο στο έδαφος κράτους μέλους όπου ισχύει η συνθήκη, εφόσον την πτήση εκτελεί κοινοτικός αερομεταφορέας.

4. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τα δικαιώματα των επιβατών που έχουν θεσπισθεί με την οδηγία 90/314/ΕΟΚ και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 261/2004.

5. Κατά το μέτρο που οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού συγκρούονται με τις διατάξεις της οδηγίας 96/67/ΕΚ, υπερισχύει ο παρών κανονισμός.

6. Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού στον αερολιμένα του Γιβραλτάρ εννοείται ότι δεν θίγει τις αντίστοιχες νομικές θέσεις του Βασιλείου της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου σε ό, τι αφορά τη διαμάχη για την κυριαρχία επί του εδάφους στο οποίο ευρίσκεται ο αερολιμένας.

7. Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού στον αερολιμένα του Γιβραλτάρ αναστέλλεται μέχρις ότου τεθούν σε ισχύ οι ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στην κοινή δήλωση των υπουργών Εξωτερικών του Βασιλείου της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της 2ας Δεκεμβρίου 1987. Οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου θα ενημερώσουν το Συμβούλιο για την εν λόγω ημερομηνία έναρξης ισχύος.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοείται ως:

α) "άτομο με αναπηρία" ή "άτομο με μειωμένη κινητικότητα", οποιοδήποτε πρόσωπο, η κινητικότητα του οποίου είναι μειωμένη κατά τη χρήση των μεταφορικών μέσων, λόγω οποιασδήποτε σωματικής αναπηρίας (αισθητήριας ή κινητικής, μόνιμης ή προσωρινής), διανοητικής ανικανότητας ή αδυναμίας, ή λόγω οποιασδήποτε άλλης αιτίας ανικανότητας ή ηλικίας, και η κατάσταση του οποίου απαιτεί κατάλληλη προσοχή και προσαρμογή των προσφερόμενων σε όλους τους επιβάτες υπηρεσιών στις ιδιαίτερες ανάγκες του προσώπου αυτού·

β) "αερομεταφορέας", κάθε επιχείρηση αεροπορικών μεταφορών με έγκυρη άδεια εκμετάλλευσης·

γ) "πραγματικός αερομεταφορέας", ο αερομεταφορέας που εκτελεί ή σκοπεύει να εκτελέσει πτήση βάσει σύμβασης μεταφοράς με επιβάτη ή για λογαριασμό άλλου φυσικού ή νομικού προσώπου το οποίο έχει σύμβαση μεταφοράς με τον επιβάτη αυτόν·

δ) "κοινοτικός αερομεταφορέας", ο αερομεταφορέας που διαθέτει έγκυρη άδεια εκμετάλλευσης την οποία έχει χορηγήσει κράτος μέλος σύμφωνα με τον κανονισμό (EΟΚ) αριθ. 2407/92 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1992, περί της εκδόσεως αδειών των αερομεταφορέων [7]·

ε) "ταξιδιωτικός πράκτορας", εξαιρουμένου του αερομεταφορέα, ο διοργανωτής ή ο πωλητής υπό την έννοια του άρθρου 2 σημεία 2 και 3 της οδηγίας 90/314/EΟΚ·

στ) "φορέας διαχείρισης του αερολιμένα" ή "φορέας διαχείρισης", ο φορέας ο οποίος με βάση την εθνική νομοθεσία έχει κυρίως ως αποστολή τη διοίκηση και τη διαχείριση των αερολιμενικών υποδομών και το συντονισμό και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων των διαφόρων αερομεταφορέων που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο αερολιμένα ή σύστημα αερολιμένων·

ζ) "χρήστης αερολιμένα", κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο υπεύθυνο για την αεροπορική μεταφορά επιβατών από ή προς το συγκεκριμένο αερολιμένα·

η) "επιτροπή χρηστών του αερολιμένα", η επιτροπή εκπροσώπησης των χρηστών του αερολιμένα ή των οργανώσεων εκπροσώπησής τους·

θ) "κράτηση", η κατοχή από τον επιβάτη εισιτηρίου ή άλλου αποδεικτικού στοιχείου, το οποίο δείχνει ότι η κράτηση έχει γίνει δεκτή και καταγραφεί από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα·

ι) "αερολιμένας", κάθε χώρος διαρρυθμισμένος ειδικά για την προσγείωση, την απογείωση και τους ελιγμούς αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν συναφών εγκαταστάσεων για τις ανάγκες της κίνησης και της εξυπηρέτησης των αεροσκαφών και των υπηρεσιών και των εγκαταστάσεων που υποβοηθούν τις εμπορικές αεροπορικές υπηρεσίες·

ια) "χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων του αερολιμένα", ο χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων που ευρίσκεται εντός των ορίων του αερολιμένα ή υπό τον άμεσο έλεγχο του φορέα διαχείρισης ενός αερολιμένα, και ο οποίος εξυπηρετεί άμεσα τους επιβάτες που χρησιμοποιούν τον εν λόγω αερολιμένα·

ιβ) "εμπορική υπηρεσία αεροπορικής μεταφοράς επιβατών", η υπηρεσία εναέριας μεταφοράς επιβατών η οποία παρέχεται από αερομεταφορέα, μέσω τακτικής ή μη τακτικής πτήσης παρεχόμενης στο ευρύ κοινό έναντι τιμήματος, είτε μόνη είτε στο πλαίσιο πακέτου.

Άρθρο 3

 

Πρόληψη άρνησης μεταφοράς

Οι αερομεταφορείς ή οι πράκτορές τους ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν αρνούνται λόγω αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας του επιβάτη:

α) την αποδοχή κράτησης για πτήση που αναχωρεί από ή φτάνει σε αερολιμένα όπου ισχύει ο παρών κανονισμός·

β) την επιβίβαση ατόμου με αναπηρία ή ατόμου με μειωμένη κινητικότητα στον αερολιμένα αυτόν, υπό τον όρο ότι ο ενδιαφερόμενος έχει έγκυρο εισιτήριο και κράτηση.

Άρθρο 4

 

Παρεκκλίσεις, ειδικοί όροι και πληροφόρηση

1. Παρά τις διατάξεις του άρθρου 3, οι αερομεταφορείς ή οι πράκτορές τους ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορες μπορούν να αρνούνται, για λόγους αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας, την αποδοχή κράτησης ατόμου με αναπηρία ή ατόμου με μειωμένη κινητικότητα μόνον στις εξής περιπτώσεις:

α) για να συμμορφωθούν προς τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας που ορίζει το διεθνές, κοινοτικό ή εθνικό δίκαιο, ή τις απαιτήσεις ασφαλείας που ορίζει η αρχή η οποία εξέδωσε το πιστοποιητικό του αερομεταφορέα προς το συγκεκριμένο αερομεταφορέα·

β) εάν το μέγεθος του αεροσκάφους ή των θυρών του καθιστά φυσικώς αδύνατη την επιβίβαση ή μεταφορά του ατόμου με αναπηρία ή του ατόμου με μειωμένη κινητικότητα.

Σε περίπτωση άρνησης αποδοχής μιας κράτησης για τους λόγους που εκτίθενται στα στοιχεία α) ή β) του πρώτου εδαφίου, ο αερομεταφορέας, ο πράκτοράς του ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας καταβάλλει εύλογες προσπάθειες να προσφέρει αποδεκτή εναλλακτική λύση στο εν λόγω άτομο.

Το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα, το οποίο δεν έγινε δεκτό προς επιβίβαση λόγω της αναπηρίας του ή της μειωμένης κινητικότητάς του, καθώς και το άτομο που το συνοδεύει σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, έχει το δικαίωμα να ζητήσει επιστροφή χρημάτων ή μεταφορά με άλλη πτήση, όπως ορίζει το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004. Το δικαίωμα της επιλογής πτήσης επιστροφής ή μεταφοράς με άλλη πτήση εξαρτάται από την τήρηση όλων των απαιτήσεων ασφαλείας.

2. Υπό τους ίδιους όρους με αυτούς που εκτίθενται στο στοιχείο α) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1, ο αερομεταφορέας, ο πράκτοράς του ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας μπορεί να απαιτήσει το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα να συνοδεύεται από άλλο πρόσωπο το οποίο δύναται να παρέχει τη συνδρομή που χρειάζεται το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα.

3. Ο αερομεταφορέας ή ο πράκτοράς του γνωστοποιεί, με προσιτό τρόπο και τουλάχιστον στις ίδιες γλώσσες που είναι διαθέσιμες στους άλλους επιβάτες, τους όρους ασφαλείας που ισχύουν για τη μεταφορά ατόμων με αναπηρία ή ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και τους τυχόν περιορισμούς μεταφοράς τους ή εξοπλισμού μετακίνησής τους λόγω του μεγέθους του αεροσκάφους. Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες γνωστοποιούν αμέσως, εφόσον τους ζητηθεί, τους εν λόγω όρους ασφαλείας και περιορισμούς για πτήσεις που περιλαμβάνουν τα οργανωμένα ταξίδια και οι οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις, τις οποίες οργανώνουν, πωλούν ή προσφέρουν προς πώληση.

4. Όταν ένας αερομεταφορέας ή ο πράκτοράς του ή ένας ταξιδιωτικός πράκτορας εφαρμόζει παρέκκλιση βάσει της παραγράφου 1 ή 2, ενημερώνει γραπτώς το ενδιαφερόμενο άτομο με αναπηρία ή άτομο με μειωμένη κινητικότητα για τους σχετικούς λόγους. Κατόπιν αιτήσεως, ο αερομεταφορέας ή ο πράκτοράς του ή ένας ταξιδιωτικός πράκτορας γνωστοποιεί τους λόγους αυτούς γραπτώς στα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την υποβολή του αιτήματος.

Άρθρο 5

 

Καθορισμός σημείων άφιξης και αναχώρησης

1. Σε συνεργασία με τους χρήστες των αερολιμένων, μέσω της επιτροπής χρηστών του αερολιμένα όπου αυτή υφίσταται, και τις αντίστοιχες οργανώσεις που εκπροσωπούν άτομα με αναπηρία ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα, ο φορέας διαχείρισης ενός αερολιμένος, αφού λάβει υπόψη τις τοπικές συνθήκες, καθορίζει σημεία άφιξης και αναχώρησης εντός των ορίων του αερολιμένος ή σε σημείο που ευρίσκεται υπό τον άμεσο έλεγχο του φορέα διαχείρισης, τόσο εντός όσο και εκτός των κτιρίων του αεροσταθμού, στα οποία τα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα μπορούν, με ευκολία, να ανακοινώνουν την άφιξή τους στον αερολιμένα και να ζητούν βοήθεια.

2. Τα σημεία άφιξης και αναχώρησης της παραγράφου 1 είναι σεσημασμένα ευκρινώς, παρέχουν δε βασικές πληροφορίες για τον αερολιμένα σε προσιτή μορφή.

Άρθρο 6

 

Διαβίβαση πληροφοριών

1. Οι αερομεταφορείς, οι πράκτορές τους ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορες λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την παραλαβή, σε όλα τα σημεία πώλησης στο έδαφος κράτους μέλους όπου ισχύει η συνθήκη, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης από τηλεφώνου ή μέσω του διαδικτύου, κοινοποιήσεων από άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα για την ανάγκη συνδρομής.

2. Όταν ένας αερομεταφορέας, ο πράκτοράς του ή ταξιδιωτικός πράκτορας παραλαμβάνει κοινοποίηση για την ανάγκη συνδρομής, τουλάχιστον 48 ώρες πριν από τη δημοσιευμένη ώρα αναχώρησης της πτήσης, διαβιβάζει τη σχετική πληροφορία τουλάχιστον 36 ώρες πριν από τη δημοσιευμένη ώρα αναχώρησης της πτήσης:

α) στους φορείς διαχείρισης των αερολιμένων αναχώρησης, άφιξης και ανταπόκρισης, και

β) στον πραγματικό αερομεταφορέα της πτήσης, εφόσον η κράτηση δεν έχει γίνει στον εν λόγω αερομεταφορέα, εκτός αν τη στιγμή της κοινοποίησης δεν είναι γνωστή η ταυτότητα του πραγματικού αερομεταφορέα, περίπτωση κατά την οποία η πληροφορία διαβιβάζεται το συντομότερο δυνατόν.

3. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, πλην εκείνων της παραγράφου 2, ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας διαβιβάζουν την πληροφορία, το συντομότερο δυνατόν.

4. Το δυνατόν συντομότερο μετά την αναχώρηση της πτήσης, ο πραγματικός αερομεταφορέας της πτήσης ενημερώνει το φορέα διαχείρισης του αερολιμένα προορισμού, εφόσον ο αερολιμένας αυτός βρίσκεται στην επικράτεια κράτους μέλους όπου ισχύει η συνθήκη, για τον αριθμό ατόμων με αναπηρία και ατόμων με μειωμένη κινητικότητα που χρειάζονται την παροχή της συνδρομής που καθορίζεται στο παράρτημα Ι και για τη φύση της εν λόγω συνδρομής.

Άρθρο 7

 

Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής σε αερολιμένες

1. Όταν άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα αφικνείται σε αερολιμένα για διενέργεια αεροπορικού ταξιδιού, ο φορέας διαχείρισης του αερολιμένα είναι υπεύθυνος για την παροχή της συνδρομής που καθορίζεται στο παράρτημα I, έτσι ώστε ο ενδιαφερόμενος να πετάξει με την πτήση για την οποία έχει κράτηση, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν κοινοποιηθεί στον αντίστοιχο αερομεταφορέα, τον αντιπρόσωπό του ή ταξιδιωτικό πράκτορα οι ιδιαίτερες ανάγκες για την παροχή συνδρομής στον ενδιαφερόμενο τουλάχιστον 48 ώρες πριν από τη δημοσιευμένη ώρα αναχώρησης της πτήσης. Η κοινοποίηση αυτή καλύπτει επίσης την πτήση επιστροφής, εφόσον οι πτήσεις αναχώρησης και επιστροφής έχουν συμφωνηθεί με τον ίδιο αερομεταφορέα.

2. Η συνδρομή σκύλου συνοδείας εξασφαλίζεται, όταν απαιτείται, υπό την προϋπόθεση ότι η κοινοποίησή της έχει γίνει στον αερομεταφορέα, τον πράκτορά του ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες εθνικές διατάξεις περί της μεταφοράς σκύλων συνοδείας επί του αεροσκάφους, εφόσον αυτές υπάρχουν.

3. Εφόσον δεν γίνει κοινοποίηση σύμφωνα με την παράγραφο 1, ο φορέας διαχείρισης καταβάλλει κάθε εύλογη προσπάθεια να παράσχει τη συνδρομή που καθορίζεται στο παράρτημα I, έτσι ώστε ο ενδιαφερόμενος να μπορέσει να πετάξει με την πτήση για την οποία έχει κράτηση.

4. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται εφόσον:

α) ο ενδιαφερόμενος παρουσιασθεί στον έλεγχο εισιτηρίων:

i) την προκαθορισμένη ώρα που έχει αναγραφεί (ακόμη και με ηλεκτρονικά μέσα) από τον αερομεταφορέα, τον πράκτορα, ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα,

ii) εφόσον δεν καθορίζεται η ώρα, το αργότερο μια ώρα πριν από τη δημοσιευμένη ώρα αναχώρησης, ή

β) ο ενδιαφερόμενος φθάσει σε σημείο εντός των ορίων του αερολιμένα καθορισμένο σύμφωνα με το άρθρο 5:

i) την προκαθορισμένη ώρα που έχει αναγραφεί (ακόμη και με ηλεκτρονικά μέσα) από τον αερομεταφορέα, τον πράκτορα, ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα,

ii) εφόσον δεν καθορίζεται η ώρα, το αργότερο δυο ώρες πριν από τη δημοσιευμένη ώρα αναχώρησης.

5. Όταν άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα διέρχεται από αερολιμένα στον οποίο εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός, ή μεταφέρεται από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα από την πτήση για την οποία έχει κράτηση σε άλλη πτήση, ο φορέας διαχείρισης του αερολιμένα είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της συνδρομής που καθορίζεται στο παράρτημα I, έτσι ώστε ο ενδιαφερόμενος να μπορέσει να πετάξει με την πτήση για την οποία έχει κράτηση.

6. Κατά την αεροπορική άφιξη ατόμου με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα σε αερολιμένα στον οποίο εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός, ο φορέας διαχείρισης του αερολιμένα είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της συνδρομής που καθορίζεται στο παράρτημα I, έτσι ώστε ο ενδιαφερόμενος να μπορέσει να φτάσει στο σημείο αναχώρησης του αερολιμένα κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 5.

7. Η παρεχόμενη συνδρομή εξυπηρετεί, κατά το δυνατόν, τις ειδικές ανάγκες του μεμονωμένου επιβάτη.

Άρθρο 8

 

Ευθύνη για την παροχή συνδρομής σε αερολιμένες

1. Ο φορέας διαχείρισης αερολιμένα έχει την ευθύνη να εξασφαλίζει ότι στα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα η συνδρομή που καθορίζεται στο παράρτημα Ι παρέχεται χωρίς πρόσθετη χρηματική επιβάρυνση.

2. Ο φορέας διαχείρισης μπορεί να παρέχει τη συνδρομή αυτή ο ίδιος. Εναλλακτικώς, και διατηρώντας πάντα την ευθύνη του, ο φορέας διαχείρισης μπορεί να αναθέτει την παροχή της συνδρομής, με σύμβαση, σε ένα ή περισσότερα άλλα μέρη, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται τα πρότυπα ποιότητας του άρθρου 9 παράγραφος 1. Ο φορέας διαχείρισης μπορεί να συνάπτει μία ή περισσότερες τέτοιες συμβάσεις, με δική του πρωτοβουλία ή ύστερα από αίτημα τρίτου, μεταξύ άλλων ενός αερομεταφορέα, κατόπιν διαβούλευσης με τους χρήστες του αερολιμένα, μέσω της επιτροπής χρηστών του αερολιμένα, εφόσον αυτή υπάρχει, και λαμβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες υπηρεσίες στον εν λόγω αερολιμένα. Ο φορέας διαχείρισης αιτιολογεί εγγράφως τυχόν αρνητική απάντηση στο αίτημα αυτό.

3. Ο φορέας διαχείρισης αερολιμένα μπορεί, για τη χρηματοδότηση της συνδρομής αυτής και χωρίς να εισάγει διακρίσεις, να εισπράττει ειδική χρηματική επιβάρυνση από τους χρήστες του αερολιμένα.

4. Η ειδική αυτή χρηματική επιβάρυνση είναι εύλογη, ανάλογη του κόστους, διαφανής και καθορίζεται από το φορέα διαχείρισης του αερολιμένα σε συνεργασία με τους χρήστες του αερολιμένα, μέσω της επιτροπής χρηστών του αερολιμένα, εφόσον αυτή υπάρχει, ή μέσω οιουδήποτε άλλου αρμόδιου οργάνου. Η χρηματική επιβάρυνση κατανέμεται μεταξύ των χρηστών του αερολιμένα κατ’ αναλογία του ολικού αριθμού του συνόλου των επιβατών που μεταφέρει καθένας από αυτούς από και προς τον αερολιμένα.

5. Ο φορέας διαχείρισης ενός αερολιμένα διαχωρίζει τους λογαριασμούς των δραστηριοτήτων που αφορούν την παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα από τους λογαριασμούς των υπολοίπων δραστηριοτήτων του, σύμφωνα με την τρέχουσα εμπορική πρακτική.

6. Ο φορέας διαχείρισης ενός αερολιμένα διαθέτει στους χρήστες του αερολιμένα, μέσω της επιτροπής χρηστών του αερολιμένα, εφόσον αυτή υπάρχει, ή μέσω οιουδήποτε άλλου αρμοδίου οργάνου, καθώς και μέσω των φορέων εφαρμογής του άρθρου 14, ελεγμένη ετήσια ανασκόπηση των εισπραχθεισών χρηματικών επιβαρύνσεων και των καταβληθέντων εξόδων που αφορούν την παρεχόμενη συνδρομή σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα.

Άρθρο 9

 

Ποιοτικά πρότυπα συνδρομής

1. Εξαιρουμένων των αερολιμένων με ετήσια εμπορική κίνηση επιβατών κάτω των 150 000, ο φορέας διαχείρισης καθορίζει πρότυπα ποιότητας για τη συνδρομή που καθορίζεται στο παράρτημα I και προσδιορίζει τους απαιτούμενους πόρους για την επίτευξή τους, σε συνεργασία με τους χρήστες του αερολιμένα, μέσω της επιτροπής χρηστών του αερολιμένα, εφόσον αυτή υπάρχει, και τις οργανώσεις εκπροσώπησης των επιβατών με αναπηρία και των επιβατών με μειωμένη κινητικότητα.

2. Στον καθορισμό των προτύπων αυτών, λαμβάνονται πλήρως υπόψη οι πολιτικές και οι κώδικες δεοντολογίας που αναγνωρίζονται διεθνώς σχετικά με τη διευκόλυνση μεταφοράς ατόμων με αναπηρία ή ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, και κυρίως ο κώδικας συμπεριφοράς για τις υπηρεσίες εδάφους για άτομα με μειωμένη κινητικότητα της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας.

3. Ο φορέας διαχείρισης του αερολιμένα δημοσιεύει τα πρότυπα ποιότητας που έχει καθορίσει.

4. Ένας αερομεταφορέας και ο φορέας διαχείρισης του αερολιμένα μπορούν να συμφωνήσουν ότι, στους επιβάτες που μεταφέρει ο αερομεταφορέας από και προς τον αερολιμένα, ο φορέας διαχείρισης παρέχει συνδρομή υψηλότερων προτύπων από τα πρότυπα της παραγράφου 1 ή ότι παρέχει υπηρεσίες πρόσθετες των υπηρεσιών που καθορίζονται στο παράρτημα I.

5. Για τη χρηματοδότηση εκατέρας των περιπτώσεων, ο φορέας διαχείρισης μπορεί να εισπράττει χρηματική επιβάρυνση από τον αερομεταφορέα επιπρόσθετη εκείνης του άρθρου 8 παράγραφος 3, η οποία είναι διαφανής, ανάλογη του κόστους και καθορίζεται κατόπιν διαβούλευσης με τον ενδιαφερόμενο αερομεταφορέα.

Άρθρο 10

 

Παροχή συνδρομής από τους αερομεταφορείς

Οι αερομεταφορείς παρέχουν δωρεάν τη συνδρομή που καθορίζεται στο παράρτημα II σε άτομα με αναπηρία ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα, τα οποία αναχωρούν, αφικνούνται ή διέρχονται από έναν αερολιμένα στον οποίο εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός, υπό την προϋπόθεση ότι τα άτομα αυτά πληρούν τους όρους του άρθρου 7 παράγραφοι 1, 2 και 4.

Άρθρο 11

 

Εκπαίδευση

Οι αερομεταφορείς και οι φορείς διαχείρισης των αερολιμένων:

α) διασφαλίζουν ότι όλα τα μέλη του προσωπικού τους, συμπεριλαμβανομένων των απασχολούμενων από τυχόν υπεργολάβους, τα οποία παρέχουν άμεση συνδρομή στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, γνωρίζουν πώς να ανταποκριθούν στις ανάγκες των ατόμων με διάφορες αναπηρίες ή κινητικούς περιορισμούς·

β) παρέχουν κατάρτιση για τη γνώση και την ισότιμη αντιμετώπιση της μειονεξίας σε όλα τα μέλη του προσωπικού τους που εργάζονται στον αερολιμένα και τα οποία έχουν άμεση επαφή με το ταξιδιωτικό κοινό·

γ) διασφαλίζουν ότι, κατά την πρόσληψή τους, όλοι οι νέοι υπάλληλοι εκπαιδεύονται σε θέματα ατόμων με αναπηρία και ότι το προσωπικό τους παρακολουθεί επαναληπτικά εκπαιδευτικά μαθήματα, όταν απαιτείται.

Άρθρο 12

Αποζημίωση για την απώλεια αναπηρικών αμαξιδίων, λοιπού κινητικού εξοπλισμού και εξοπλισμού που συμβάλλει στη διευκόλυνση της κινητικότητας

Σε περιπτώσεις όπου κατά τη διεκπεραίωση στον αερολιμένα ή κατά τη μεταφορά στο αεροσκάφος χάνονται ή υφίστανται ζημία αναπηρικά αμαξίδια, λοιπός κινητικός εξοπλισμός και εξοπλισμός που συμβάλλει στη διευκόλυνση της κινητικότητας, στον επιβάτη στον οποίο ανήκει ο εν λόγω εξοπλισμός χορηγείται αποζημίωση, σύμφωνα με το διεθνές, το κοινοτικό και εθνικό δίκαιο.

Άρθρο 13

 

Αποκλεισμός αποποίησης

Οι υποχρεώσεις έναντι των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό δεν περιορίζονται ούτε γίνονται αντικείμενο αποποίησης.

Άρθρο 14

 

Ο φορέας επιβολής της εφαρμογής και τα καθήκοντά του

1. Κάθε κράτος μέλος ορίζει φορέα ή φορείς που είναι υπεύθυνοι για την επιβολή της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού για τις πτήσεις που αναχωρούν από αερολιμένες ευρισκόμενους στην επικράτειά τους ή φθάνουν σε αυτούς. Ο εν λόγω φορέας ή φορείς λαμβάνουν, κατά περίπτωση, τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίζουν ότι τηρούνται τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης προς τα πρότυπα ποιότητας του άρθρου 9 παράγραφος 1. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τον φορέα ή τους φορείς που έχουν ορίσει.

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν, κατά περίπτωση, ώστε ο φορέας ή οι φορείς επιβολής της εφαρμογής που ορίζονται βάσει της παραγράφου 1 να εξασφαλίζουν επίσης την ικανοποιητική εφαρμογή του άρθρου 8, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τις διατάξεις για τα τέλη προκειμένου να αποφεύγεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Μπορούν επίσης να ορίζουν ειδικό φορέα για το σκοπό αυτό.

Άρθρο 15

 

Διαδικασία καταγγελίας

1. Ένα άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, το οποίο θεωρεί ότι παραβιάσθηκε ο παρών κανονισμός, ενημερώνει για το ζήτημα αυτό το φορέα διαχείρισης του αερολιμένα ή τον αρμόδιο αερομεταφορέα, ανάλογα με την περίπτωση.

2. Εάν το άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα δεν λάβει ικανοποίηση κατ’ αυτόν τον τρόπο, μπορεί να υποβάλλει σε κάθε φορέα ή φορείς που έχουν ορισθεί βάσει του άρθρου 14 παράγραφος 1, ή σε κάθε άλλον αρμόδιο φορέα που έχει ορισθεί από κράτος μέλος καταγγελία, προβάλλοντας παράβαση του παρόντος κανονισμού.

3. Ένας φορέας σε κράτος μέλος που δέχεται καταγγελία για ζήτημα που εμπίπτει στην αρμοδιότητα ορισμένου φορέα άλλου κράτους μέλους, διαβιβάζει την καταγγελία στο φορέα αυτού του άλλου κράτους μέλους.

4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για την ενημέρωση των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα σχετικά με τα δικαιώματά τους βάσει του παρόντος κανονισμού και για τη δυνατότητά τους να υποβάλλουν καταγγελία στον φορέα ή στους φορείς που έχουν ορισθεί.

Άρθρο 16

 

Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις ισχύουσες κυρώσεις για τις παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλισθεί η εφαρμογή των εν λόγω κανόνων. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή. Κοινοποιούν επίσης στην Επιτροπή αμελλητί κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση που τις επηρεάζει.

Άρθρο 17

 

Έκθεση

Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη λειτουργία και τα αποτελέσματα του παρόντος κανονισμού έως την 1η Ιανουαρίου 2010. Η έκθεση συνοδεύεται, εφόσον κριθεί απαραίτητο, από νομοθετικές προτάσεις για τη λεπτομερέστερη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού ή την αναθεώρησή του.

Άρθρο 18

 

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από τις 26 Ιουλίου 2008 εκτός από τα άρθρα 3 και 4, που εφαρμόζονται από τις 26 Ιουλίου 2007.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Στρασβούργο, 5 Ιουλίου 2006.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

J. Borrell Fontelles

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

P. Lehtomaki

[1] ΕΕ C 24 της 31.1.2006, σ. 12.

[2] Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 2005 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 9ης Ιουνίου 2006.

[3] ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σ. 59.

[4] ΕΕ L 46 της 17.2.2004, σ. 1.

[5] EE L 272 της 25.10.1996, σ. 36. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 284 της 31.10.2003, σ. 1).

[6] ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003.

[7] ΕΕ L 240 της 24.8.1992, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

Παροχή συνδρομής υπό την ευθύνη των φορέων διαχείρισης των αερολιμένων

Συνδρομή και διευθετήσεις ούτως ώστε τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα να μπορούν:

- να γνωστοποιούν την άφιξή τους σε έναν αερολιμένα και να ζητούν συνδρομή σε καθορισμένα σημεία εντός και εκτός των κτιρίων των αεροσταθμών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5,

- να μεταβαίνουν από ένα καθορισμένο σημείο στη θυρίδα ελέγχου των εισιτηρίων,

- να περνούν από τον έλεγχο των εισιτηρίων και αποσκευών,

- να μεταβαίνουν από τη θυρίδα ελέγχου των εισιτηρίων στο αεροσκάφος, αφού ολοκληρώσουν τις διαδικασίες εξόδου, τελωνείου και ασφαλείας,

- να επιβιβάζονται στο αεροσκάφος, με ανελκυστήρες, αναπηρικές πολυθρόνες ή με άλλη απαιτούμενη βοήθεια, κατά περίπτωση,

- να μεταβαίνουν από τη θύρα του αεροσκάφους στο κάθισμά τους,

- να τακτοποιούν και να ανακτούν την αποσκευή τους μέσα στο αεροσκάφος,

- να μεταβαίνουν από το κάθισμά τους στην έξοδο του αεροσκάφους,

- να αποβιβάζονται από το αεροσκάφος, με ανελκυστήρες, αναπηρικές πολυθρόνες ή με άλλη απαιτούμενη βοήθεια, κατά περίπτωση,

- να μεταβαίνουν από το αεροσκάφος στο χώρο παραλαβής των αποσκευών, αφού ολοκληρώσουν τις διαδικασίες εξόδου, τελωνείου και ασφαλείας,

- να μεταβαίνουν από το χώρο παραλαβής των αποσκευών σε καθορισμένο σημείο,

- να παίρνουν τις πτήσεις ανταπόκρισης όταν διέρχονται από έναν αερολιμένα, με την παροχή συνδρομής στον αέρα, στο έδαφος και εντός και μεταξύ των αεροσταθμών, εφόσον χρειάζεται,

- να μετακινούνται στις τουαλέτες, εφόσον παρίσταται ανάγκη.

Όταν ένα άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα συνεπικουρείται από συνοδό, στον συνοδό αυτό πρέπει, αν ζητηθεί, να επιτρέπεται να παρέχει την απαραίτητη συνδρομή στον αερολιμένα και κατά την επιβίβαση και αποβίβαση.

Επίγεια διαχείριση όλου του απαραίτητου εξοπλισμού μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού, όπως ηλεκτρικά αναπηρικά αμαξίδια (με την προϋπόθεση 48ωρης προειδοποίησης και ανάλογα με τους περιορισμούς χώρου μέσα στο αεροσκάφος και υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας για τα επικίνδυνα υλικά).

Προσωρινή αντικατάσταση ζημιωθέντος ή απολεσθέντος εξοπλισμού μεταφοράς, αν και όχι απαραιτήτως με όμοιο.

Επίγεια εξυπηρέτηση σκύλων-συνοδών, οσάκις ενδείκνυται.

Ανακοίνωση των απαιτούμενων πληροφοριών επιβίβασης σε προσβάσιμη μορφή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Παροχή συνδρομής από τους αερομεταφορείς

Μεταφορά σκύλων-συνοδών μέσα στο θάλαμο επιβατών, υπό την επιφύλαξη των εθνικών κανονισμών.

Επιπροσθέτως του ιατρικού εξοπλισμού, μεταφορά έως δύο τεμαχίων εξοπλισμού μεταφοράς ανά άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρικών αναπηρικών αμαξιδίων (με την προϋπόθεση 48ωρης προειδοποίησης και ανάλογα με τους περιορισμούς χώρου μέσα στο αεροσκάφος και υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας για τα επικίνδυνα υλικά).

Ανακοίνωση των ουσιωδών πληροφοριών επιβίβασης σε προσβάσιμη μορφή.

Καταβολή κάθε εύλογης προσπάθειας για τη ρύθμιση του καθίσματος αναλόγως των αναγκών των συγκεκριμένων ατόμων με αναπηρία ή ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, εφόσον ζητηθεί, υπό την επιφύλαξη των απαιτήσεων ασφαλείας και της διαθεσιμότητας.

Συνδρομή κατά τη μετακίνηση στις τουαλέτες, εφόσον ζητηθεί.

Όταν άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα συνεπικουρείται από συνοδό, ο αερομεταφορέας καταβάλλει κάθε εύλογη προσπάθεια για να δώσει στον συνοδό αυτό μια θέση δίπλα στο άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα.

Ξενοδοχεία

Οι τιμές, στα ξενοδοχεία, διαμορφώνονται, ελεύθερα. Όμως, οι ξενοδόχοι υποχρεούνται να αναρτούν θεωρημένους, από τον ΕΟΤ, τιμοκαταλόγους, σε κάθε δωμάτιο, στους οποίους πρέπει να αναγράφεται η τιμή του δωματίου, με τις σχετικές προσαυξήσεις. Επίσης, το ξενοδοχείο πρέπει να είναι εφοδιασμένο, με το ειδικό σήμα του ΕΟΤ και να τηρεί τους κανόνες υγιεινής. Η χρέωση των τηλεφωνημάτων, στο ξενοδοχείο, διαμορφώνεται ελεύθερα.

Ο ξενοδόχος υποχρεούται να ενοικιάζει τα κενά δωμάτια του ξενοδοχείου, σε κάθε πελάτη, καθώς και να απαντά, μέσα σε τρεις ημέρες, τηλεφωνικά ή γραπτά, σχετικά με την αποδοχή ή όχι παραγγελιών ενοικιάσεως δωματίων. Επίσης, υποχρεούται να διαθέτει, στους πελάτες, τις ανέσεις, που διαφημίζει, όπως π.χ. πισίνα, εγκαταστάσεις γυμναστικής, νυχτερινό κέντρο, κ.λπ. Δικαιούται να ζητήσει προκαταβολή, μέχρι 30% της συνολικά συμφωνημένης τιμής. Ο πελάτης, που παρήγγειλε δωμάτια και δεν τα χρησιμοποίησε, οφείλει αποζημίωση, στον ξενοδόχο, το 1/2 της συμφωνημένης τιμής. Απαλλάσσεται, όμως, από κάθε υποχρέωση αποζημίωσης, εάν προειδοποιήσει τον ξενοδόχο 21 ημέρες, πριν την έναρξη της ενοικίασης. Στην περίπτωση αυτή, ο ξενοδόχος πρέπει να επιστρέψει την προκαταβολή, που τυχόν έχει λάβει, από τον πελάτη.
Η ενοικίαση δωματίου θεωρείται ότι γίνεται, για μία ημέρα, εκτός εάν υπάρχει άλλη ρητή συμφωνία, μεταξύ του πελάτη και του ξενοδόχου. Η ενοικίαση ανανεώνεται, για την επόμενη ημέρα, εφόσον ούτε ο ξενοδόχος ούτε ο πελάτης ειδοποιήσουν, από την προηγούμενη ημέρα, ότι λήγει η μίσθωση.
Εάν το δωμάτιο, που έχουμε κλείσει δεν είναι διαθέσιμο, υπάρχει υποχρέωση του ξενοδόχου να εξασφαλίσει τη διαμονή μας, σε άλλο ξενοδοχείο, της ίδιας τουλάχιστον τάξεως, το οποίο να βρίσκεται στην ίδια πόλη και να διαθέτει τις ίδιες ανέσεις και προϋποθέσεις διαμονής, όπως αυτές που διαφημίζει, για το δικό του ξενοδοχείο. Ταυτόχρονα, οφείλει να καταβάλει τα έξοδα μεταφοράς και την τυχόν επιπλέον διαφορά τιμής. Εάν δεν καταστεί αυτό δυνατό, ο ξενοδόχος πρέπει να μας αποζημιώσει, με το σύνολο του συμφωνημένου τιμήματος διαμονής.
Ο ξενοδόχος φέρει ευθύνη, για τυχόν απώλεια ή κλοπή των πολύτιμων αντικειμένων και χρημάτων μας, μόνο αν τα παραδώσουμε, προς φύλαξη, λαμβάνοντας απόδειξη. Για τα λοιπά αντικείμενα, ο ξενοδόχος ευθύνεται, εκτός εάν η ζημία ή η απώλειά τους οφείλεται, σε αμέλεια του πελάτη ή των επισκεπτών του, ή αν οφείλεται, σε ανωτέρα βία (π.χ. σεισμό, πυρκαϊά).

Ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα - Ελλάδα & Ευρώπη

Τα καταστήματα που ενοικιάζουν αυτοκίνητα πρέπει να φέρουν επίσης το ειδικό σήμα του ΕΟΤ. Οι τιμές ενοικίασης είναι ελεύθερες και σε αυτές δεν περιλαμβάνεται το κόστος της βενζίνης, το οποίο καταβάλει ο ενοικιαστής. Τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα πρέπει να είναι ασφαλισμένα, άλλως ο οδηγός ευθύνεται και προσωπικά, σε περίπτωση ατυχήματος.

Η ενοικίαση αυτοκινήτου αποτελεί μία συμφέρουσα λύση για όσους καταναλωτές χρειάζονται αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις τους στις διακοπές ή κατά τη διάρκεια ενός επαγγελματικού ταξιδιού. Και τούτο, διότι το κόστος της ενοικίασης είναι ορισμένες φορές χαμηλότερο από το κόστος που έχει η μετακίνηση με το ιδιόκτητο αυτοκίνητο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται τα έξοδα κινήσεως (βενζίνη) και το κόστος μεταφοράς του αυτοκινήτου σε ένα απομακρυσμένο τόπο (στο εξωτερικό ή σε ένα νησί) με άλλα μέσα (π.χ. με πλοίο ή αεροπλάνο). Eπιπλέον με την ενοικίαση αυτοκινήτου στον τόπο προορισμού αποφεύγεται και ο κίνδυνος βλάβης ή ατυχήματος κατά τη διάρκεια της μετάβασης με το ιδιόκτητο αυτοκίνητο.

Βέβαια, πέρα από την ενοικίαση αυτοκινήτου για περιηγήσεις και ταξίδια, δυνατή είναι και η μίσθωση υποκατάστατου αυτοκινήτου σε περίπτωση ατυχήματος και για όσο χρόνο διαρκεί η επισκευή του αυτοκινήτου που υπέστη βλάβες. Τη δαπάνη για τη μίσθωση του αυτοκινήτου είναι υποχρεωμένη να καλύψει η ασφαλιστική εταιρία του υπαιτίου οδηγού, όταν φυσικά το θέμα της υπαιτιότητας είναι ξεκαθαρισμένο.

Ο καταναλωτής που επιθυμεί να μισθώσει ένα αυτοκίνητο θα πρέπει αρχικά, σε ένα πρώτο στάδιο, να προβεί στην κατάλληλη επιλογή αυτοκινήτου. Στο στάδιο αυτό θα πρέπει να φροντίσει να ενημερωθεί σωστά για τις επιλογές που έχει στη διάθεση του και κυρίως:

α) για την τελική τιμή του αυτοκινήτου, συμπεριλαμβανομένων των διαφόρων ασφαλιστικών καλύψεων 

β) τους όρους ενοικίασης (βλ. παρακάτω).

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα τιμολόγια χρέωσης ακολουθούν ένα πολύπλοκο σύστημα και γι' αυτό θα πρέπει ο υποψήφιος ενοικιαστής να ενημερώνεται από τους υπαλλήλους του καταστήματος, στο οποίο προσφεύγει, σχετικά με την τελική τιμή για κάθε ημέρα ενοικίασης. Χρήσιμο είναι να γνωρίζει κανείς ότι όταν πρόκειται να πραγματοποιήσει πολλά χιλιόμετρα με το αυτοκίνητο, συμφέρει να ενοικιάσει για μία συνολική περίοδο 3 ημερών ή μίας εβδομάδας, οπότε έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει απεριόριστο αριθμό χιλιομέτρων, χωρίς έξτρα χρέωση, όπως συμβαίνει, όταν μισθώνει το αυτοκίνητο με την ημέρα. Επίσης ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι εάν επιλέξει μικτή ασφάλεια αυτοκινήτου, θα καταβάλει μεν μεγαλύτερο μίσθωμα, αλλά θα είναι καλυμμένος σε περίπτωση ατυχήματος, όσον αφορά τις ίδιες ζημίες του ενοικιαζόμενου αυτοκινήτου.

Κατά το στάδιο της υπογραφής της σύμβασης ενοικίασης, ο καταναλωτής θα πρέπει να προσέξει τους γενικούς και τυχόν ειδικούς όρους της, να μελετήσει δηλ. τα "ψιλά γράμματα" της σύμβασης, αντίγραφο της οποίας θα πρέπει να λαμβάνει από την εταιρία. Χρήσιμο είναι να γνωρίζει ο ενοικιαστής τις υποχρεώσεις του έναντι της εταιρίας που εκμισθώνει το αυτοκίνητο, ιδίως σε περίπτωση ατυχήματος, αλλά και γενικότερα, όταν παρουσιάζονται βλάβες σε αυτό.

Τέλος, στο στάδιο της παραλαβής του αυτοκινήτου, ο καταναλωτής θα πρέπει να ελέγξει το αυτοκίνητο και να διαπιστώσει την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται αυτό. Λεπτομέρειες, όπως είναι π.χ. η πίεση των ελαστικών, η στάθμη λαδιού, πρέπει να ελέγχονται, ώστε να διαπιστώνεται η αρτιότητα του αυτοκινήτου και η καταλληλότητα του. Άλλες βλάβες που δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθούν κατά τη στιγμή της παραλαβής του αυτοκινήτου από τον ενοικιαστή, είναι απαραίτητο να αναφέρονται στην εταιρία ενοικίασης, άμεσα, μόλις προκύψουν. Επιπλέον, ο ενοικιαστής θα πρέπει να αξιώνει από τον εκμισθωτή να του παρέχει αυτοκίνητο σε καλή κατάσταση και από άποψη καθαριότητας.

Δικαιώματα καταναλωτή
Τα δικαιώματα του καταναλωτή κατά τη μίσθωση αυτοκινήτου είναι τα ακόλουθα:

• Ο εκμισθωτής (η εταιρία ενοικιάσεως) οφείλει να παραδώσει στον ενοικιαστή το αυτοκίνητο κατάλληλο για τη συμφωνημένη χρήση και να το διατηρεί κατάλληλο σ' όλη τη διάρκεια της μίσθωσης.
• Ο εκμισθωτής οφείλει να καταβάλει τους φόρους, δασμούς και τέλη που αφορούν το ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο, καθώς και τα ασφάλιστρα.
• Πρέπει να παρέχει πληροφορίες στον καταναλωτή σχετικά με τη λειτουργία του αυτοκινήτου, σχετικά με τη χρήση των διαφόρων συστημάτων και των αξεσουάρ, όπως π.χ. του συστήματος κλιματισμού.

Όπως είναι ευνόητο, εάν ο εκμισθωτής παραβιάσει τις υποχρεώσεις του, κυρίως όταν το αυτοκίνητο παρουσιάζει πραγματικά ελαττώματα, ο καταναλωτής θα έχει το δικαίωμα να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση, ιδίως εάν δεν αρχίσει να κάνει χρήση του, ή να ζητήσει αντικατάσταση του αυτοκινήτου με άλλο, της ίδιας κατηγορίας, ή να ζητήσει τη μείωση του συμφωνηθέντος τιμήματος, ή τέλος αποζημίωση για τυχόν διαφυγόντα κέρδη, όπως π.χ. αν εξαιτίας της βλάβης υποχρεώθηκε να διαμείνει σε ξενοδοχείο ή να πληρώσει για την επισκευή του αυτοκινήτου ή τη μεταφορά του σε συνεργείο.
Υποχρεώσεις καταναλωτή:

• Να καταβάλει το συμφωνημένο μίσθωμα
• Να κάνει κατάλληλη χρήση του αυτοκινήτου και να το επιστρέψει στην κατάσταση που το παρέλαβε
• Εάν εμφανισθούν ελαττώματα, να ειδοποιήσει την εταιρία ενοικιάσεως και αν συμβεί ατύχημα, να ειδοποιήσει την Τροχαία.

Όπως στην περίπτωση που ο εκμισθωτής δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις του, έτσι και όταν ο καταναλωτής δεν τηρήσει τις δικές του υποχρεώσεις, θα οφείλει αποζημίωση στον εκμισθωτή.

Όταν ενοικιάζουμε αυτοκίνητο:

1. Κάνουμε την κράτηση, νωρίτερα, αν είναι δυνατόν, πριν την άφιξή μας, στη χώρα προορισμού μας. Μπορεί να επιτύχουμε πιο ανταγωνιστικές τιμές.
2. Διαβάζουμε τη σύμβαση, προσεκτικά και ζητάμε επεξηγήσεις, για τα σημεία της σύμβασης, που δεν κατανοούμε. Κρατάμε αντίγραφο της σύμβασης.
3. Ελέγχουμε, προσεκτικά, τις ημερήσιες τιμές ενοικίασης, τα είδη και τις τιμές της ασφάλειας, καθώς διαφέρουν, από εταιρία σε εταιρία.
4. Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή, στο τμήμα της σύμβασης, που αφορά την κάλυψη της ασφάλειας. Ζητάμε λεπτομερείς εξηγήσεις, για να γνωρίζουμε τι καλύπτει η ασφάλεια του οχήματος, που θα συμφωνήσουμε, με την εταιρία (π.χ. καλύψεις σε περίπτωση ατυχήματος, φθορές).
5. Ζητάμε πληροφορίες, για τις επιπλέον χρεώσεις, όπως φόροι, χρεώσεις, λόγω αλλαγής τόπου παράδοσης ή παραλαβής αυτοκινήτου, παιδικά καθίσματα, δεύτερος οδηγός, υπέρβαση του επιτρεπόμενου ορίου χιλιομέτρων κ.λπ. Πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη μας, ότι κάθε μεταβολή της σύμβασης συνεπάγεται την πληρωμή κάποιου συμπληρωματικού ποσού.
6. Αν σκοπεύουμε να ταξιδέψουμε, εκτός της χώρας, στην οποία νοικιάσαμε το όχημα, επιβεβαιώνουμε ότι η σύμβασή μας το επιτρέπει. Ελέγχουμε αν η πολιτική ασφάλισης περιλαμβάνει τη χώρα, την οποία θα επισκεφθούμε.
7. Διαγράφουμε τυχόν κενά, στη σύμβαση, για να μη συμπληρωθούν, αργότερα.
8. Ζητάμε πληροφορίες, για την πολιτική της εταιρίας, ως προς τα καύσιμα. Οι χρεώσεις διαφέρουν, ανάλογα με τη σύμβαση. Ενημερωνόμαστε, αν υποχρεούμαστε να επιτρέψουμε το αυτοκίνητο, με γεμάτο το ντεπόζιτο της βενζίνης και ρωτάμε την τιμή, ανά λίτρο, που θα χρεωθούμε, σε περίπτωση, που το όχημα δεν επιστραφεί, με γεμάτο ντεπόζιτο.
9. Αν πληρώσουμε, τοις μετρητοίς, ζητάμε και κρατάμε την απόδειξη.
10. Αν μας ζητηθεί να υπογράψουμε λευκό απόκομμα χρέωσης της πιστωτικής μας κάρτας, ως εγγύηση πληρωμής, ζητάμε από την εταιρία, μετά την παράδοση του οχήματος, να μας το επιστρέψει και το σκίζουμε, αμέσως, εκτός αν το ποσό, που αναγράφεται, αντιστοιχεί, στην τιμή ενοικίασης και τις πρόσθετες χρεώσεις, που έχουν συμφωνηθεί, με την εταιρία.
11. Ρωτάμε τι καλύπτει η ονομαζόμενη "προκαταβολή" (πρόσθετη ασφάλεια) ή η εγγύηση. Η προκαταβολή είναι το μέγιστο ποσό, που θα πρέπει να πληρώσουμε, σε περίπτωση ατυχήματος, φθορών ή ζημιών, που υποστεί το όχημα, κατά τη διάρκεια της ενοικίασης, το ποσό, δηλαδή, που κρατείται, από την εταιρία, για την κάλυψη των δαπανών, που μπορεί να προκύψουν. Αν το κόστος των επισκευών υπερβαίνει το ποσό αυτό, τότε η εταιρία έχει υποχρέωση να πληρώσει τη διαφορά.
12. Επιθεωρούμε το όχημα, με ένα υπάλληλο της εταιρίας, κατά την παραλαβή και προσδιορίζουμε, στη σύμβαση, τυχόν φθορές, που εντοπίσαμε. Αν θέλουμε, μπορούμε να μαγνητοσκοπήσουμε ή να φωτογραφήσουμε τις φθορές. Ελέγχουμε, προσεκτικά, το ταμπλό οργάνων του αυτοκινήτου, τα φώτα και την ταπετσαρία.
13. Δεν οδηγούμε, σε δρόμους, όπου υπάρχει κίνδυνος, για το όχημα, καθώς, σε περίπτωση ατυχήματος, το κόστος των επισκευών δε θα καλυφθεί, από την ασφάλεια, που έχουμε συμφωνήσει, με την εταιρία.
14. Σε περίπτωση ατυχήματος, καλό είναι να επισκεφθούμε ένα συνεργείο, για να ζητήσουμε μια εκτίμηση, για το κόστος των επισκευών. Δεν επισκευάζουμε, όμως το όχημα.
15. Ενημερωνόμαστε, για τα ωράριο λειτουργίας του γραφείου ενοικίασης και φροντίζουμε να επιστρέψουμε το όχημα, εντός των ωρών λειτουργίας, καθώς θα είμαστε υπεύθυνοι, για οποιεσδήποτε φθορές προκληθούν, στο όχημα, εάν το επιστρέψουμε, ενώ το γραφείο είναι κλειστό.
16. Πρέπει να έχουμε αρκετό χρόνο, στη διάθεσή μας, ώστε να επιστρέψουμε το όχημα, εγκαίρως. Ζητούμε, από υπάλληλο της εταιρίας, να ελέγξει το όχημα και να επιβεβαιώσει, εγγράφως, ότι δεν υπάρχουν φθορές, ώστε να αποφύγουμε την πιθανότητα να θεωρηθούμε υπεύθυνοι, για οποιαδήποτε φθορά, την οποία δεν έχουμε προκαλέσει εμείς.

Πριν την ενοικίαση του αυτοκινήτου:

Διερευνούμε τις προσφορές των εταιριών, διαβάζουμε, προσεκτικά, όλους τους όρους της ενοικίασης, ελέγχουμε τιμές, πρόσθετες χρεώσεις και πολιτικές ασφάλισης και κρατάμε αντίγραφα των πληροφοριών.
Αν κάνουμε κράτηση, μέσω του διαδικτύου, τυπώνουμε και κρατάμε αντίγραφο της κράτησης. Η κράτηση, μέσω διαδικτύου, δεν αποτελεί σύμβαση και η εταιρία μπορεί να παρουσιάσει άλλους όρους, κατά την υπογραφή της σύμβασης, την στιγμή παραλαβής του οχήματος.

Προβλήματα, που έχουν καταγραφεί:

1. Διάκριση λόγω ηλικίας: Πολλές εταιρίες ενοικίασης αυτοκινήτων χρεώνουν, επιπλέον, τους οδηγούς, που δεν έχουν αρκετό χρονικό διάστημα, στην κατοχή τους, άδεια οδήγησης, γιατί θεωρούν ότι η έλλειψη εμπειρίας, στην οδήγηση, αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος. Εάν είμαστε νέοι οδηγοί, ας ενημερωθούμε, αν υπάρχουν πρόσθετες χρεώσεις.
2. Όροι σύμβασης: Πολλές εταιρίες ζητούν, από τον Καταναλωτή να υπογράψει γραπτή δέσμευση, σύμφωνα με την οποία αποδέχεται, με την κράτηση ή την υπογραφή της σύμβασης, όλους τους όρους της σύμβασης ενοικίασης. Ας διαβάσουμε, προσεκτικά, τους όρους και ας ζητήσουμε εξηγήσεις, για ό,τι δεν κατανοούμε. Η αποδοχή όρων σημαίνει αποδοχή των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεών μας, προς την εταιρία.
3. Γλώσσα σύμβασης: Αν υπογράψουμε σύμβαση, σε γλώσσα διαφορετική από τη μητρική μας, δε σημαίνει ότι απαλλασσόμαστε, από την υποχρέωση να συμμορφωθούμε, με τους όρους της. Γι' αυτό, ζητάμε αντίγραφο της σύμβασης, αν όχι στη γλώσσα μας, στα Αγγλικά, Γαλλικά ή σε κάποια γλώσσα, που γνωρίζουμε, ώστε να διαβάσουμε, με προσοχή, τους όρους, πριν υπογράψουμε. Ζητάμε διευκρινίσεις, για ό,τι δεν κατανοούμε.
4. Τιμή: Η εταιρία είναι υποχρεωμένη να διαθέτει κάθε όχημα, σε προκαθορισμένη τιμή, η οποία περιλαμβάνει την τιμή ενοικίασης, σύμφωνα με τον αριθμό των ημερών, την ασφάλιση και τους φόρους, καθώς και τυχόν πρόσθετες χρεώσεις (π.χ. παιδικό κάθισμα, επιστροφή οχήματος, εκτός ωρών λειτουργίας της εταιρίας), κ.λπ. Γι' αυτό, πρέπει να διαβάσουμε, προσεκτικά, την προσφορά της εταιρίας και τη σύμβαση και να ενημερωθούμε, αναλυτικά, για το τι περιλαμβάνει η τιμή ενοικίασης και ποιες πρόσθετες χρεώσεις, που δεν περιλαμβάνονται, στην τιμή, μπορεί να μας επιβληθούν.
5. Πληρωμή προκαταβολής, ως εγγύηση: Οι περισσότερες εταιρίες δίνουν τη δυνατότητα να επιλέξετε την πληρωμή, είτε με πιστωτική κάρτα, είτε με μετρητά. Στην περίπτωση πληρωμής, με πιστωτική κάρτα, που είναι και η πιο συχνή, η εταιρία δεσμεύει ένα ποσό, για να εξασφαλίσει την κάλυψη τυχόν απρόβλεπτων εξόδων, που μπορεί να προκύψουν, κατά τη διάρκεια της ενοικίασης (πρόστιμα λόγω παράβασης Κ.Ο.Κ., ζημιές, στο όχημα, λόγω ατυχήματος). Όταν πληρώνουμε, με πιστωτική κάρτα, πρέπει να γνωρίζουμε ότι η εταιρία μπορεί να μας επιβάλλει πρόσθετες χρεώσεις και μετά την επιστροφή του αυτοκινήτου και την αποχώρησή μας, από το γραφείο ενοικίασης. Οι χρεώσεις, όμως, αυτές πρέπει να είναι δικαιολογημένες, με βάση τη σύμβαση, που έχουμε υπογράψει. Στην περίπτωση της πληρωμής, με μετρητά, η εταιρία, συχνά, ζητά ένα ποσό, ως εγγύηση, το οποίο επιστρέφεται, με την προϋπόθεση παράδοσης του οχήματος, σε άριστη κατάσταση. Διαφορετικά, οι δαπάνες, για επισκευή ή οι πρόσθετες χρεώσεις αφαιρούνται, από την εγγύηση και η διαφορά επιστρέφεται, στον Καταναλωτή. Σε κάθε περίπτωση, κρατάμε αντίγραφο της πληρωμής προκαταβολής ή εγγύησης, ώστε, όταν επιστρέψουμε το όχημα, να επιβεβαιώσουμε ότι η εταιρία έχει κάνει τις σωστές και δικαιολογημένες χρεώσεις. Αν το όχημα επιστραφεί, σε άριστη κατάσταση και δεν υπάρχουν λόγοι να μας επιβληθούν πρόσθετες χρεώσεις, πρέπει να μας επιστραφεί η προκαταβολή/ εγγύηση, στο σύνολό της.
6. Όροι ασφάλισης: Επιλέγουμε, προσεκτικά, το είδος ασφάλειας, που πιστεύουμε ότι μας καλύπτει, καλύτερα. Ζητάμε, από την εταιρία, να μας ενημερώσει, λεπτομερώς, για τα είδη ασφάλειας, που παρέχει και διαβάζουμε τους όρους, που αναγράφονται, στη σύμβαση. Οι συμβάσεις ενοικίασης αναφέρουν κάποια βασικά είδη ασφάλειας, όπως η απλή και η ολική. Ενημερωνόμαστε, για τις καλύψεις, που παρέχουν αυτά τα είδη ασφάλειας (π.χ. αποζημιώσεις προς τρίτους, για σωματικές βλάβες και υλικές ζημίες, σε περίπτωση ατυχήματος, ασφάλιση οδηγού και επιβατών, σε περίπτωση τραυματισμού ή/ και θανάτου λόγω ατυχήματος) καθώς και για τα μέγιστα ποσά, που καλύπτονται, από κάθε είδος ασφάλειας (π.χ. ποσό απαλλαγής, για ζημίες, όπου ο ενοικιαστής μπορεί να περιορίσει την ευθύνη του, για συμμετοχή, στις δαπάνες επισκευής, λόγω ζημιών, στο αυτοκίνητο). Επιπλέον, πολλές εταιρίες παρέχουν προγράμματα πρόσθετης ασφάλισης, όπως ασφάλιση, έναντι κλοπής προσωπικών αντικειμένων, από το ενοικιαζόμενο όχημα, ιατρική περίθαλψη και μεταφορά οδηγού και επιβατών, σε περίπτωση ατυχήματος. Ζητάμε πληροφορίες, από την εταιρία, για όλα τα είδη βασικής και πρόσθετης ασφάλειας, συγκρίνουμε τιμές και καλύψεις και επιλέγουμε το είδος ασφάλειας, που ανταποκρίνεται, καλύτερα, στις ανάγκες μας.
7. Δεύτερος οδηγός: Δηλώνουμε, εάν θα υπάρχουν ένας ή περισσότεροι οδηγοί, ώστε η ασφάλεια να καλύψει όλους τους εξουσιοδοτημένους, από την εταιρία, οδηγούς. Πρέπει όμως να γνωρίζουμε, πως, ίσως χρεωθούμε επιπλέον, ανάλογα και με τις συνολικές ημέρες ενοικίασης. Ζητάμε διευκρινίσεις, για τις τιμές χρέωσης, για τους επιπλέον οδηγούς.
8. Οδήγηση σε άλλες χώρες: Αν νοικιάζουμε ένα όχημα, με σκοπό να πραγματοποιήσουμε ταξίδι, σε άλλη χώρα, από αυτή, που το παραλάβαμε, πρέπει να το δηλώσουμε, τόσο κατά την κράτηση, μέσω διαδικτύου, όσο και κατά την υπογραφή της σύμβασης. Κάποιες εταιρίες απαγορεύουν την οδήγηση του ενοικιαζόμενου οχήματος, εκτός της χώρας ενοικίασής του. Ελέγχουμε αν υπάρχει πρόσθετη ασφάλιση, που καλύπτει τη χώρα, που θα ταξιδέψουμε.
9. Εξαρτήματα οχημάτων: Ελέγχουμε, κατά την παραλαβή του οχήματος, την ύπαρξη επιπρόσθετων εξαρτημάτων- αντικειμένων, που παρέχονται μαζί με αυτό (π.χ. ραδιόφωνο, εργαλεία, παιδικό κάθισμα). Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η εταιρία έχει δικαίωμα να μας επιβάλλει επιπλέον χρεώσεις, για εξαρτήματα, που δεν υπάρχουν, στο όχημα και τα ζητάμε εμείς (π.χ. παιδικό κάθισμα). Τα εξαρτήματα, συνήθως, αναφέρονται, στη σύμβαση και είμαστε υποχρεωμένοι να επιστρέψουμε το όχημα, με τον πλήρη εξοπλισμό του, αλλιώς η εταιρία μπορεί να μας χρεώσει, για οτιδήποτε λείπει, από το αυτοκίνητο τη στιγμή της παράδοσης.
10. Μεσολάβηση τρίτων: Σε περίπτωση, που η ενοικίαση αυτοκινήτου πραγματοποιείται, μέσω κάποιας υπηρεσίας κρατήσεων, ξενοδοχείου ή ταξιδιωτικού πρακτορείου, οι πληροφορίες, που μας δίνονται, θα πρέπει να είναι όσο πλήρεις θα ήταν, αν η σύμβαση υπογραφόταν, ανάμεσα στην εταιρία ενοικίασης και σε μας, αυτοπροσώπως.

Ενοικίαση αυτοκινήτου μέσω διαδικτύου:

Τον 21ο αιώνα, οι Καταναλωτές χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο το διαδίκτυο, για τις αγορές μας. Η οικονομία χρόνου, η ποικιλία προϊόντων και οι καλές τιμές είναι μερικές μόνο από τις αιτίες, που οδήγησαν, στην επικράτηση του διαδικτύου, στις διασυνοριακές συναλλαγές.
Σήμερα, πολλοί Καταναλωτές προτιμούν, για εξοικονόμηση χρόνου και ευκολία, να έχουν, ήδη, ενοικιάσει το όχημα, που θα χρησιμοποιήσουν, πριν ταξιδέψουν, σε άλλη χώρα.
Η κράτηση, μέσω διαδικτύου, παρέχει, στον Καταναλωτή, τη δυνατότητα να έχει πρόσβαση, σε πληροφορίες (προσφορές, γενικοί όροι, τιμές κ.λ.π.) πολλών εταιριών ενοικίασης, σε κάθε χώρα, στη γλώσσα του ή τουλάχιστον, στα αγγλικά. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα, στον Καταναλωτή, να διαβάσει, προσεκτικά, τους όρους της ενοικίασης. Αυτό, όμως, συνήθως δε συμβαίνει, επιτόπου, στο γραφείο ενοικίασης.
Εκεί, τις περισσότερες φορές, η σύμβαση είναι διατυπωμένη, στη γλώσσα της χώρας, όπου νοικιάζεται το όχημα και ο Καταναλωτής δε διαθέτει χρόνο, για να εξετάσει, προσεκτικά, τους όρους, πριν υπογράψει.
Ωστόσο, η ενοικίαση, μέσω διαδικτύου, κρύβει πολλές παγίδες και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά την τελική υπογραφή της σύμβασης, στο γραφείο, όπου παραλαμβάνεται το όχημα. Η ύπαρξη δύο εγγράφων, της κράτησης, μέσω διαδικτύου και της υπογεγραμμένης σύμβασης, κατά την παραλαβή του οχήματος, προκαλεί σύγχυση, αφού οι εταιρίες, συχνά, δε σέβονται όλους τους όρους της αρχικής κράτησης, μέσω του διαδικτύου και αρνούνται να τους τηρήσουν, εφόσον δεν αναγνωρίζουν την κράτηση, ως σύμβαση.
Συχνά προβλήματα, που έχουν καταγραφεί:

1. Η εταιρία να επιβεβαιώνει την κράτηση, μέσω διαδικτύου και, όταν ο Καταναλωτής ζητήσει το όχημα, που είχε, αρχικά, νοικιάσει, να πληροφορείται πως, λόγω υπεράριθμων κρατήσεων, η εταιρία δε μπορεί να του διαθέσει το συγκεκριμένο όχημα, αλλά κάποιο άλλο, με υψηλότερη τιμή.
2. Η εταιρία να ζητήσει, από τον Καταναλωτή, κατά την παραλαβή του οχήματος, να πληρώσει ένα επιπλέον ποσό, π.χ. για ασφάλεια, το οποίο δεν είχε αρχικά συμφωνηθεί (επιβολή όρων, που δεν έχουν καθορισθεί στην ιστοσελίδα).
3. Η εταιρία να ζητήσει, από τον Καταναλωτή, να υπογράψει σύμβαση, η οποία, εν αγνοία του, περιλαμβάνει άλλους όρους, από αυτούς της ηλεκτρονικής κράτησης.

Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, όταν κάνουμε κράτηση οχημάτων, μέσω διαδικτύου. Τυπώνουμε και κρατάμε την κράτηση, μέσω του διαδικτύου και τους όρους, που παραθέτει η εταιρία ενοικίασης, στην ιστοσελίδα της. Ελέγχουμε ότι η σύμβαση, που θα υπογράψουμε, στο γραφείο ενοικίασης, περιλαμβάνει ακριβώς τους ίδιους όρους, με την αρχική κράτηση, μέσω διαδικτύου και δε μας έχουν επιβληθεί πρόσθετες χρεώσεις. Διαφορετικά, ζητάμε εξηγήσεις. Αν πληρώνουμε, με πιστωτική κάρτα, ελέγχουμε τις χρεώσεις, που κάνει η εταιρία ενοικίασης και επιβεβαιώνουμε ότι αντιστοιχούν, στους συμφωνημένους, με την εταιρία, όρους.
Κατά την παραλαβή του αυτοκινήτου:

Κατά την παραλαβή του οχήματος, πρέπει να γίνεται λεπτομερής έλεγχος, για να διαπιστωθεί πως το όχημα είναι, σε άριστη κατάσταση και δεν έχει φθορές. Διαφορετικά, οι φθορές, που υπάρχουν, πρέπει να σημειωθούν, στη σύμβαση, για δική μας εξασφάλιση, έναντι πρόσθετων χρεώσεων.
Προβλήματα, που έχουν καταγραφεί:

1. Μη διαθέσιμο συμφωνημένο όχημα: Η εταιρία υποχρεούται να μας διαθέσει το όχημα, που έχει συμφωνηθεί, κατά την κράτηση, με τα τυχόν επιπλέον εξαρτήματα, που έχουμε ζητήσει και η εταιρία έχει αποδεχθεί να μας παρέχει. Σε περίπτωση, που η εταιρία δεν είναι, σε θέση να μας παρέχει το προσυμφωνημένο όχημα, διευκρινίζουμε τις δυνατότητες ακύρωσης της σύμβασης καθώς και τις πιθανές χρεώσεις, που μπορεί να προκύψουν. Αν η εταιρία μας προτείνει κάποιο άλλο όχημα, ερευνούμε, με λεπτομέρειες, την τιμή ενοικίασης και τις λοιπές χρεώσεις.
2. Κατάσταση οχήματος, κατά την παραλαβή: Ελέγχουμε, πολύ προσεκτικά, την κατάσταση του οχήματος, κατά την παραλαβή του, παρουσία κάποιου υπαλλήλου της εταιρίας. Αν υπάρχει κάποια φθορά, μπορεί να ζητηθεί άμεσα αλλαγή του οχήματος. Αν κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό, η φθορά πρέπει να καταγραφεί, στην αναφορά κατάστασης του οχήματος. Σε καμία περίπτωση, δεν υπογράφουμε τη σύμβαση, πριν εξετάσουμε το όχημα. Προσέχουμε, διότι κάποιες συμβάσεις αναφέρουν ότι έχουμε αποδεχθεί ότι το όχημα είναι, σε άριστη κατάσταση. Αν δεν ελέγξουμε το όχημα και υπογράψουμε μια σύμβαση, με αυτόν τον όρο, η εταιρία μπορεί, κατά την επιστροφή του, να μας χρεώσει, για φθορές, οι οποίες, πιθανώς, προϋπήρχαν και δεν τις έχουμε προξενήσει εμείς.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου ενοικίασης:

1. Μηχανικές βλάβες & οδική βοήθεια: Πρέπει να είμαστε ενήμεροι, για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις μας, σε περίπτωση προβλημάτων, στη λειτουργία του οχήματος. Ρωτάμε την εταιρία, κατά την παραλαβή του οχήματος και διαβάζουμε, προσεκτικά, τους όρους της σύμβασης. Σε περίπτωση προβλήματος, επικοινωνούμε, άμεσα, με την εταιρία ενοικίασης. Είναι πιθανόν να έχει εξουσιοδοτήσει συγκεκριμένη εταιρία οδικής βοήθειας, για να καλύπτει τους πελάτες της (π.χ. ρυμούλκηση οχήματος). Η υπηρεσία αυτή, συνήθως, περιλαμβάνεται, στην τιμή ενοικίασης, με την προϋπόθεση ότι η βλάβη δεν οφείλεται, σε ευθύνη του Καταναλωτή. Κάποιες συμβάσεις αναφέρουν χρονικό όριο, για την επισκευή βλάβης, ειδάλλως ο Καταναλωτής δικαιούται άλλο αυτοκίνητο. Πρέπει να γνωρίζουμε τι προβλέπει η σύμβασή μας.
2. Ατύχημα ή φθορά: Σε περίπτωση ατυχήματος, πρέπει να κάνουμε ό,τι αναφέρεται, στη σύμβαση, που υπογράψαμε. Αν εμπλακούμε, σε ατύχημα ή διαπιστώσουμε φθορά, στο όχημα, επικοινωνούμε, άμεσα, με την εταιρία και ακολουθούμε τις οδηγίες της. Υπεύθυνος, για το ατύχημα, θεωρείται ο οδηγός, εκτός αν η αιτία του ατυχήματος ήταν βλάβη, στο όχημα. Αν ο οδηγός μπορεί να αποδείξει πως η ζημιά δεν προέκυψε, από δικό του λάθος, αλλά από ελάττωμα του οχήματος, υπεύθυνη θεωρείται η εταιρία ενοικίασης. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, όταν, για το ατύχημα, ευθύνεται τρίτο μέρος, γιατί, στην περίπτωση αυτή, συχνά, κρατείται εγγύηση, η οποία επιστρέφεται, όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, με τις ασφαλιστικές εταιρίες των εμπλεκομένων. Πρέπει να γνωρίζουμε, τι προβλέπει η σύμβαση, σε περίπτωση ατυχήματος και τι καλύπτει η ασφάλεια, που έχουμε κάνει. Σε περίπτωση ατυχήματος, ζητάμε να καταγραφεί το συμβάν, από την αστυνομία και να δούμε την πραγματογνωμοσύνη, για το κόστος των ζημιών, αλλιώς μπορεί μια εταιρία να μας χρεώσει, για επισκευές, ποσά, τα οποία δεν οφείλονται, σε φθορές, από δική μας υπαιτιότητα.
3. Χρήση οχήματος σε ειδικές συνθήκες: Αν επιθυμούμε να πραγματοποιήσουμε κάποιο είδος ειδικής δραστηριότητας ή εκδρομής, με το ενοικιαζόμενο όχημα, ελέγχουμε τους όρους της σύμβασης, για να δούμε, αν εξαιρείται, από την ασφάλεια η την κάλυψη, σε περιπτώσεις χρήσης του οχήματος, υπό ορισμένες συνθήκες.

Κατά την επιστροφή του αυτοκινήτου:

Επιστρέφουμε το όχημα, στην προσυμφωνημένη ημερομηνία, ώρα και τόπο, ώστε να μην μας επιβληθούν πρόσθετες χρεώσεις. Ζητάμε να γίνει έλεγχος του οχήματος, για να διαπιστωθεί ότι είναι, στην κατάσταση, στην οποία το παραλάβαμε και δεν υπάρχουν επιπλέον φθορές.
Προβλήματα, που έχουν καταγραφεί:

1. Επιστροφή οχήματος, με άδειο ντεπόζιτο βενζίνης: Θα πρέπει να ενημερωθούμε, εάν, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης, είμαστε υποχρεωμένοι να επιστρέψουμε το όχημα, με γεμάτο ή άδειο το ντεπόζιτο της βενζίνης. Στην πρώτη περίπτωση, αν δεν το επιστρέψουμε γεμάτο, η εταιρία έχει δικαίωμα να μας χρεώσει, για την αναπλήρωση της βενζίνης, ένα ποσό, για κάθε λίτρο καυσίμου, η τιμή, του οποίου είναι, συχνά, μεγαλύτερη, από την τιμή αγοράς. Στη δεύτερη περίπτωση, αν υπάρχει καύσιμο, στο ντεπόζιτο, η εταιρία διατηρεί το δικαίωμα να μην επιστρέψει το ποσό, για την υπολειπόμενη βενζίνη.
2. Έλεγχος κατά την επιστροφή οχήματος: Όταν επιστρέφουμε το όχημα, ζητάμε, από υπάλληλο της εταιρίας ενοικίασης, να γίνει έλεγχος του οχήματος, στο εσωτερικό και εξωτερικό του μέρος. Ζητάμε, από την εταιρία να επιβεβαιώσει, γραπτώς, ότι επιστρέψαμε το όχημα, στην κατάσταση, που το παραλάβαμε (υπενθυμίζουμε ότι πρέπει να γίνεται έλεγχος του οχήματος, κατά την παραλαβή του και να επιβεβαιώνεται, γραπτώς, η κατάσταση του οχήματος) και δεν υπάρχουν επιπλέον φθορές και κρατάμε αντίγραφο του εγγράφου. Με τον τρόπο αυτόν, αποφεύγουμε να βρεθούμε, προ εκπλήξεως, επιστρέφοντας, στον τόπο μας και διαπιστώνοντας ότι η εταιρία μας έχει επιβάλλει πρόσθετες χρεώσεις, για ζημίες, τις οποίες, ίσως, δεν προκαλέσαμε εμείς, ιδιαίτερα, αν έχουμε πληρώσει, μέσω πιστωτικής κάρτας. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, είναι πολύ δύσκολο να αποδείξουμε πως δεν έχουμε προκαλέσει εμείς τις φθορές.
3. Επιστροφή του οχήματος σε μετέπειτα ημερομηνία: Γενικά, πρέπει να επιστρέψουμε το όχημα την προσυμφωνημένη ημερομηνία και ώρα και στον προσυμφωνημένο τόπο. Αν επιθυμούμε να παρατείνουμε την ενοικίαση, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, πρέπει να ειδοποιήσουμε την εταιρία, το συντομότερο δυνατό, να επιβεβαιώσουμε ότι η εταιρία δέχεται την παράταση της περιόδου ενοικίασης καθώς και να πληροφορηθούμε τους όρους της παράτασης (π.χ. αν υπάρχει επιπλέον χρέωση). Αν δεν υπάρξει ειδοποίηση, από μέρους μας, η εταιρία μπορεί να μας χρεώσει επιπλέον, ως ποινή, μια τιμή υψηλότερη, από την κανονική χρέωση. Για κρατήσεις, μέσω διαδικτύου και σε περίπτωση, που η εταιρία δεχτεί την παράταση της περιόδου ενοικίασης, είναι απαραίτητο να κρατείται απόδειξη.
4. Επιστροφή οχήματος, πριν τη συμφωνημένη ημερομηνία: Αν επιστρέψουμε το όχημα, νωρίτερα, από την ημερομηνία και ώρα, που έχει συμφωνηθεί, στη σύμβαση, δε δικαιούμαστε μείωση της τιμής, ούτε πρέπει να επιβαρυνθούμε, με πρόσθετη χρέωση, από την εταιρία.
5. Επιστροφή οχήματος, σε διαφορετικό γραφείο: Αν θέλουμε να παραδώσουμε το όχημα, σε άλλο τόπο, από εκείνο, από τον οποίο το παραλάβαμε, μπορεί να χρεωθούμε, με ένα επιπλέον ποσό. Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι η εταιρία δέχεται την επιστροφή του οχήματος, σε διαφορετικό τόπο και να ενημερωθούμε, για το ωράριο λειτουργίας και την τοποθεσία του γραφείου, που θα παραδώσουμε το όχημα.
6. Γραφείο κλειστό, κατά την επιστροφή του οχήματος: Οι εταιρίες ενοικίασης μπορεί να επιτρέψουν να επιστρέψουμε το όχημα, εκτός ωραρίου λειτουργίας ή σε προσυμφωνημένο χώρο στάθμευσης (π.χ. ξενοδοχείο, όπου διαμένουμε). Παρόλα αυτά, συνιστάται να μη γίνεται αυτό, καθώς πολλά μπορεί να συμβούν, από τη στιγμή, που θα αφήσουμε το όχημα, μέχρι τη στιγμή, που θα παραληφθεί, από υπάλληλο της εταιρίας, π.χ. φθορές, αφού μπορεί ο χώρος να είναι ανοιχτός και χωρίς επιτήρηση. Αν επιστρέψουμε το όχημα εκτός ωρών λειτουργίας, δε μπορεί να ελεγχθεί η κατάστασή του, μαζί με κάποιο υπάλληλο της εταιρίας και δεν μπορούμε να λάβουμε τη σχετική έκθεση, που πιστοποιεί την καλή κατάσταση του αυτοκινήτου. Έτσι, μπορεί να διαπιστώσουμε ότι μας έχουν γίνει πρόσθετες χρεώσεις, στην πιστωτική μας κάρτα, για επισκευές, λόγω φθορών, που εκτιμήθηκαν, από την εταιρία, κατόπιν της παράδοσης. Γι' αυτό το λόγο, θα πρέπει να απαιτούμε τη διενέργεια ελέγχων, παρουσία μας, τόσο πριν, όσο και μετά τη λήξη της περιόδου ενοικίασης.

Μισθώσεις Ταξί

Ο οδηγός ταξί οφείλει να μην αρνείται τη μίσθωση του ταξί σε οποιονδήποτε επιβάτη, εκτός αν αυτός βρίσκεται υπό την επήρεια τοξικών ουσιών, η δε επιλογή επιβατών με οποιοδήποτε τρόπο, απαγορεύεται. Ακόμα, ο οδηγός ταξί οφείλει να μην παρέχει εξυπηρέτηση με πολλαπλή μίσθωση, να μην επιβιβάσει δηλαδή άλλο άτομο, εκτός εάν του το επιτρέψετε.
Το κόμιστρο που εισπράττει ο οδηγός δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει το προβλεπόμενο. Η χρέωση κατά μεταφερόμενο επιβάτη (εισιτήριο) κατά κανόνα απαγορεύεται επίσης, όπως και η ανάληψη υποχρέωσης προμίσθωσης, εκτός όταν ο μισθωτής είναι το Δημόσιο και όταν πρόκειται για κοινωνικούς σκοπούς (π.χ. γάμους, κηδείες, κλπ.).
Ο οδηγός ταξί έχει τις ακόλουθες υποχρεώσεις απέναντι στον επιβάτη:

• πρέπει να είναι ευγενικός, πρόθυμος και εξυπηρετικός
• πρέπει να είναι ευπρεπής στην εμφάνιση
• οφείλει να μεταφέρει τις αποσκευές του επιβάτη από και προς το πεζοδρόμιο
• μόλις επιβιβάζει επιβάτη να κατεβάζει την πινακίδα με την επιγραφή "ΕΛΕΥΘΕΡΟ" και να θέτει σε λειτουργία το ταξίμετρο
• κατά τη διάρκεια της νύχτας να έχει τις πινακίδες "ΕΛΕΥΘΕΡΟ" και "ΤΑΞΙ" σβηστές, όταν το ταξί είναι μισθωμένο και το αντίθετο
• να χρησιμοποιεί τη συντομότερη διαδρομή για τον προορισμό του επιβάτη, εκτός εάν ο επιβάτης επιλέξει άλλη διαδρομή
• να ρωτά τον επιβάτη, όταν εξέρχεται από τα όρια της περιμετρικής ζώνης, αν θα επιστρέψει σε σημείο εντός της περιμετρικής ζώνης και σε περίπτωση αρνητικής απάντησης να χρεώνει διπλή ταρίφα
• να παραδίδει στην αστυνομία ή στον κάτοχο του, αντικείμενα που έχουν λησμονηθεί στο ταξί
• να μη θέτει σε λειτουργία μουσικές συσκευές ούτε να ανοίγει τα παράθυρα του αυτοκινήτου χωρίς την άδεια του επιβάτη
• να δίδει πληροφορίες στον επιβάτη για την παρεχόμενη εξυπηρέτηση, να διαθέτει ρέστα και να δίνει απόδειξη όταν του ζητείται.

Σε περίπτωση παράβασης αυτών των υποχρεώσεων των οδηγών ταξί, προβλέπονται αστυνομικές και πειθαρχικές κυρώσεις. Οι επιβάτες θα πρέπει να αναφέρουν στην αστυνομική αρχή περιπτώσεις υπερβολικής χρέωσης, και να μεταφέρουν τα παράπονα τους στους συλλόγους ταξί και στους συλλόγους προστασίας καταναλωτών.